Wypowiedzenie i odstąpienie od umowy ubezpieczenia firmy
Firma może chcieć wyjść z umowy ubezpieczenia z wielu powodów: sprzedała halę, znalazła inny zakres, zmieniła profil działalności. Kodeks cywilny daje jej jednak mniej możliwości, niż się wydaje – resztę określają ogólne warunki ubezpieczenia (OWU).
Opracowanie: redakcja Asevra · Aktualizacja:
Krótka odpowiedź
Firma może odstąpić od umowy ubezpieczenia zawartej na okres dłuższy niż 6 miesięcy w ciągu 7 dni od jej zawarcia – dla przedsiębiorcy termin jest krótszy niż 30 dni przewidziane dla konsumentów (art. 812 § 4 Kodeksu cywilnego, KC). Później w ubezpieczeniach majątkowych i OC wypowiedzenie jest możliwe przede wszystkim w przypadkach z ustawy i z OWU. Przy wcześniejszym zakończeniu umowy firmie przysługuje zwrot składki za niewykorzystany okres (art. 813 § 1 KC).
Odstąpienie – 7 dni dla przedsiębiorcy
Odstąpienie to wyjście z umowy tuż po jej zawarciu, bez podawania przyczyny. Kodeks przewiduje je dla umów zawartych na dłużej niż 6 miesięcy – czyli dla typowej rocznej polisy firmowej.
Dla firmy liczy się więc 7 dni od zawarcia umowy, a nie od otrzymania polisy czy początku ochrony. Przepis dotyczy każdego przedsiębiorcy – także jednoosobowej działalności. Przedłużenie terminu, gdy ubezpieczyciel nie poinformował o prawie odstąpienia, dotyczy tylko konsumentów.
Odstąpienie nie jest sprzeciwem wobec treści polisy. Gdy polisa odbiega na niekorzyść od wniosku firmy, służy temu osobny mechanizm z art. 811 KC, oparty na porównaniu dokumentów (polisa a OWU).
Wypowiedzenie przez firmę w trakcie umowy
W ubezpieczeniach majątkowych i OC Kodeks cywilny nie daje ubezpieczającemu ogólnego prawa wypowiedzenia umowy na czas określony w dowolnym momencie. Podstawy wypowiedzenia wynikają z:
- OWU i umowy Większość OWU dla firm przewiduje wypowiedzenie przez ubezpieczającego – z terminem lub ze skutkiem natychmiastowym. Sprawdź warunki i sposób rozliczenia składki.
- Zmiany składki (art. 816 KC) Gdy ubezpieczyciel żąda podwyższenia składki z powodu istotnej zmiany ryzyka, firma może w ciągu 14 dni wypowiedzieć umowę ze skutkiem natychmiastowym.
- Zmiany OWU w trakcie umowy (art. 384¹ KC) Nowy wzorzec wiąże, jeśli strona nie wypowiedziała umowy w najbliższym terminie wypowiedzenia; różnice ubezpieczyciel przedstawia na piśmie (art. 812 § 8 i 9 KC).
- Ubezpieczenia osobowe (art. 830 § 1 KC) W ubezpieczeniach osobowych, na przykład grupowych dla pracowników, ubezpieczający może wypowiedzieć umowę w każdym czasie – z terminem z umowy, a gdy go brak, ze skutkiem natychmiastowym.
Najprostszym sposobem zakończenia rocznej polisy jest zwykle niezawieranie umowy na kolejny okres. Uwaga na umowy z automatycznym przedłużeniem: jeśli OWU je przewidują, rezygnację trzeba zgłosić przed upływem okresu, w terminie wskazanym w umowie.
Szukasz ubezpieczenia dla firmy?
Wskaż rodzaj ubezpieczenia i podaj dane kontaktowe. Formularz wypełnisz w kilka minut.
Sprzedaż mienia i zakończenie działalności
Gdy firma sprzedaje ubezpieczony przedmiot (budynek, maszynę, pojazd), prawa z umowy mogą przejść na nabywcę, zwykle za zgodą ubezpieczyciela. Jeśli nie przejdą, stosunek ubezpieczenia wygasa z chwilą przejścia przedmiotu na nabywcę (art. 823 KC), a firmie należy się zwrot składki za resztę okresu.
Przy zamknięciu działalności sprawdź OWU pod kątem wypowiedzenia – i nie wypowiadaj pochopnie ubezpieczeń OC. W OC działającym na zasadzie zgłoszenia roszczenia (claims made) zakończenie umowy bez wykupionego okresu dodatkowego może odciąć ochronę roszczeń zgłoszonych po latach; znaczenie mają wtedy data retroaktywna i okres dodatkowy.
OC posiadaczy pojazdów – zasady szczególne
Obowiązkowe OC pojazdów ma własne reguły w ustawie o ubezpieczeniach obowiązkowych. Umowa zawarta na 12 miesięcy przedłuża się na kolejny okres, jeśli posiadacz nie wypowie jej na piśmie najpóźniej dzień przed upływem okresu (art. 28 ustawy). Przy sprzedaży pojazdu prawa i obowiązki z umowy przechodzą na nabywcę, który może ją wypowiedzieć (art. 31 ustawy). Te zasady dotyczą też pojazdów w polisie OC floty.
Wypowiedzenie przez ubezpieczyciela i zwrot składki
Ubezpieczyciel może wypowiedzieć umowę zawartą na czas określony tylko w przypadkach wskazanych w ustawie oraz z ważnych powodów określonych w umowie lub OWU (art. 812 § 5 KC), na przykład przy braku zapłaty składki, gdy ochrona działała przed zapłatą (art. 814 § 2 KC). Pozostałe podstawy wypowiedzenia polisy przez ubezpieczyciela wskazuje umowa lub OWU.
Bez względu na to, kto kończy umowę, przy wygaśnięciu stosunku ubezpieczenia przed końcem okresu firmie przysługuje zwrot składki za okres niewykorzystanej ochrony (art. 813 § 1 KC). Odrębne skutki ma brak zapłaty składki w terminie.
- Sprawdź datę zawarcia umowy – od niej liczy się 7 dni na odstąpienie.
- Znajdź w OWU rozdział o rozwiązaniu umowy: podstawy, terminy, forma oświadczenia.
- Złóż oświadczenie na piśmie lub w formie przewidzianej w OWU i zachowaj potwierdzenie doręczenia.
- Przed rezygnacją upewnij się, że nowa ochrona zaczyna się bez przerwy – zwłaszcza w ubezpieczeniach wymaganych umową z bankiem, leasingodawcą czy zamawiającym.
- Poproś o rozliczenie zwrotu składki na piśmie.
Czytaj dalej
Zobacz też
ArtykułOdnowienie polisy
Co sprawdzić przed odnowieniem ubezpieczenia firmy?
ArtykułObowiązek informacyjny
O czym firma musi poinformować ubezpieczyciela przed zawarciem umowy?
ArtykułSkutki zatajenia informacji
Zatajenie informacji przed ubezpieczycielem pozwala odmówić wypłaty tylko wtedy, gdy ma związek ze szkodą.
ArtykułZmiana okoliczności
Zmianę ryzyka w trakcie umowy ubezpieczenia firma zgłasza, gdy umowa tego wymaga.
Pytania
Najczęstsze pytania
Czy firma ma 30 dni na odstąpienie od umowy ubezpieczenia?
Nie. 30 dni przysługuje konsumentom. Gdy ubezpieczającym jest przedsiębiorca, termin wynosi 7 dni od dnia zawarcia umowy zawartej na okres dłuższy niż 6 miesięcy (art. 812 § 4 KC).
Czy mogę wypowiedzieć roczną polisę majątkową w połowie roku bez powodu?
Kodeks nie daje takiego ogólnego prawa w ubezpieczeniach majątkowych, ale wiele OWU dla firm na to pozwala. Sprawdź warunki wypowiedzenia w OWU; po zakończeniu umowy należy się zwrot składki za niewykorzystany okres.
Czy ubezpieczenie grupowe pracowników można wypowiedzieć w każdej chwili?
Tak – w ubezpieczeniach osobowych ubezpieczający może wypowiedzieć umowę w każdym czasie, z terminem określonym w umowie lub OWU, a przy jego braku ze skutkiem natychmiastowym (art. 830 § 1 KC).