Gwarancja należytego wykonania umowy (kontraktu)
Zabezpieczenie należytego wykonania umowy zabezpiecza zamawiającego, gdy wykonawca nie wykona kontraktu albo wykona go wadliwie. Gwarancja ubezpieczeniowa jest jedną z form, które wykonawca może wybrać – w zamówieniach publicznych i w umowach prywatnych.
Aktualizacja:
- Tylko uprawnieni dystrybutorzy ubezpieczeń z listy partnerów
- Bezpłatnie i bez zobowiązania do zawarcia umowy
- Tylko ubezpieczenia działalności firm (B2B)
Krótka odpowiedź
Gwarancja należytego wykonania umowy to zobowiązanie gwaranta do zapłaty zamawiającemu, gdy wykonawca nie wykona kontraktu albo wykona go nienależycie. W zamówieniach publicznych zabezpieczenie wynosi do 5% ceny z oferty (w uzasadnionych przypadkach do 10%), a po odbiorze zamawiający może zatrzymać najwyżej 30% zabezpieczenia na okres rękojmi lub gwarancji.
Czym jest zabezpieczenie należytego wykonania umowy
Prawo zamówień publicznych (PZP) definiuje cel wprost: zabezpieczenie służy pokryciu roszczeń z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy (art. 449 ust. 2). Wnosi się je przed zawarciem umowy, chyba że ustawa albo dokumenty zamówienia przewidują inny termin (art. 449 ust. 3). Wykonawca, który go nie wniesie, traci wadium (art. 98 ust. 6 pkt 2 lit. b).
Gwarancja należytego wykonania jest zwykle nieodwołalna i płatna na pierwsze żądanie: zamawiający przedstawia gwarantowi żądanie z oświadczeniem, że wykonawca nie wykonał lub nienależycie wykonał umowę. Gwarant nie rozstrzyga sporu – płaci, a potem dochodzi zwrotu od firmy. Tak działają wszystkie gwarancje ubezpieczeniowe płatne na pierwsze żądanie.
Wysokość zabezpieczenia w zamówieniach publicznych
Zamawiający ustala zabezpieczenie procentowo od ceny całkowitej z oferty albo od maksymalnej wartości nominalnej zobowiązania, gdy oferta zawiera ceny jednostkowe (art. 452 ust. 1). Granice:
- Zasada: do 5% ceny całkowitej (art. 452 ust. 2)
- Wyjątek: do 10%, gdy uzasadnia to przedmiot zamówienia lub ryzyko realizacji opisane w dokumentach zamówienia (art. 452 ust. 3)
- Zwrot po wykonaniu: 30 dni od wykonania zamówienia i uznania go za należycie wykonane (art. 453 ust. 1)
- Część na rękojmię lub gwarancję: najwyżej 30% zabezpieczenia (art. 453 ust. 2)
- Zwrot tej części: najpóźniej w 15. dniu po upływie okresu rękojmi lub gwarancji (art. 453 ust. 3)
Gdy okres, na jaki wnosi się zabezpieczenie, przekracza 5 lat (np. przy długim kontrakcie z wieloletnią rękojmią), zabezpieczenie w innej formie niż pieniądz wnosi się na co najmniej 5 lat z obowiązkiem przedłużenia. Jeśli wykonawca nie przedłuży go najpóźniej 30 dni przed końcem ważności, zamawiający wypłaca kwotę z dotychczasowej gwarancji i zamienia ją na zabezpieczenie w pieniądzu (art. 452 ust. 8–10). Ta ostatnia reguła sprawia, że termin przedłużenia gwarancji trzeba pilnować w kalendarzu kontraktu.
Często obie części są w jednym dokumencie: suma gwarancji maleje automatycznie po dacie odbioru. Część po odbiorze bywa też wystawiana jako osobna gwarancja usunięcia wad i usterek.
Szukasz ubezpieczenia dla firmy?
Wskaż rodzaj ubezpieczenia i podaj dane kontaktowe. Formularz wypełnisz w kilka minut.
Umowy prywatne – kaucja z faktur a gwarancja
Poza PZP strony same ustalają zabezpieczenie (art. 353¹ Kodeksu cywilnego). W budownictwie najczęściej spotyka się kaucję gwarancyjną – inwestor lub generalny wykonawca zatrzymuje kilka procent z każdej faktury. Wykonawca może negocjować zamianę kaucji na gwarancję: odzyskuje gotówkę, ale płaci prowizję i obciąża limit gwarancyjny. Warto ustalić w umowie, że zamiana jest dopuszczalna w każdym czasie i jakie warunki musi spełnić gwarancja.
W umowach prywatnych zdarzają się zapisy zabezpieczające również kary umowne lub roszczenia z innych kontraktów tych samych stron. Takie rozszerzenia zwiększają ryzyko firmy – to od treści gwarancji zależy, czego beneficjent może zażądać.
Granice gwarancji należytego wykonania
Gwarancja nie zastępuje ubezpieczenia ryzyk kontraktu. Szkody w robotach w trakcie budowy obejmuje ubezpieczenie CAR/EAR, a roszczenia z nienależytego wykonania umowy wobec osób trzecich – OC kontraktowe. Oba rodzaje ochrony obok gwarancji rozważają zwykle firmy budowlane – ich ryzyka zebraliśmy na stronie o ubezpieczeniu firmy budowlanej. Jaki zakres jest adekwatny dla konkretnej firmy, ocenia partner po analizie potrzeb.
Na co zwrócić uwagę przed zawarciem umowy
- Procent i podstawa zabezpieczenia (cena brutto czy netto, cena całkowita czy wartość maksymalna).
- Data odbioru końcowego i okres rękojmi lub gwarancji jakości – od nich zależą okresy ważności obu części.
- Mechanizm przedłużenia gwarancji przy opóźnieniu odbioru lub aneksie terminowym.
- Zakres roszczeń objętych gwarancją (odszkodowanie, kary umowne, koszty wykonania zastępczego).
- Wzór gwarancji z dokumentów zamówienia i zgodność z nim treści dokumentu.
Kwotę zabezpieczenia i jego podział na część po odbiorze i na okres rękojmi policzysz w kalkulatorze wadium i gwarancji należytego wykonania. Pozostałe formy zabezpieczeń w przetargach opisujemy w artykule o zabezpieczeniach w zamówieniach publicznych.
Czym jest Asevra, a czym nie jest
Asevra jest portalem wiedzy – nie jest zakładem ubezpieczeń ani pośrednikiem i nie prowadzi dystrybucji ubezpieczeń. Nie ocenia możliwości uzyskania gwarancji i nie wskazuje gwaranta. Asevra przekazuje zapytanie. Analizę potrzeb, doradztwo, propozycję ubezpieczenia i zawarcie umowy prowadzi partner.
Czytaj dalej
Zobacz też
UbezpieczenieUsunięcie wad i usterek
Zabezpieczenie roszczeń z rękojmi po odbiorze
UbezpieczenieZwrot zaliczki
Zabezpieczenie zaliczki wypłaconej wykonawcy
UbezpieczenieGwarancja zapłaty
Zabezpieczenie wynagrodzenia wykonawcy
UbezpieczenieGwarancja celna i akcyzowa
Zabezpieczenie długu celnego i akcyzy
Pytania
Najczęstsze pytania
Czy zamawiający może zatrzymać więcej niż 30% zabezpieczenia na okres rękojmi?
W zamówieniach publicznych nie. Kwota pozostawiona na zabezpieczenie roszczeń z rękojmi za wady lub gwarancji nie może przekroczyć 30% zabezpieczenia (art. 453 ust. 2 PZP). W umowach prywatnych proporcje ustalają strony.
Czy zabezpieczenie może być potrącane z faktur w zamówieniu publicznym?
Tak, gdy okres realizacji przekracza rok i zamawiający się zgodzi. W dniu zawarcia umowy wykonawca wnosi co najmniej 30% kwoty zabezpieczenia, a pełną kwotę – najpóźniej do połowy okresu umowy (art. 452 ust. 4–7 PZP).
Czy można zamienić zabezpieczenie w pieniądzu na gwarancję w trakcie kontraktu?
Tak. Wykonawca może zmienić formę zabezpieczenia na jedną z form z art. 450 ust. 1 PZP, w tym gwarancję ubezpieczeniową, pod warunkiem zachowania ciągłości zabezpieczenia i jego wysokości (art. 451 PZP).