Składka – termin zapłaty, raty i skutki braku zapłaty
Polisa podpisana, ale faktura za składkę leży w księgowości. Czy ochrona już działa? Kodeks cywilny odpowiada na to pytanie, a umowa może tę odpowiedź zmienić – dlatego termin zapłaty warto sprawdzić tak samo uważnie jak zakres ochrony.
Opracowanie: redakcja Asevra · Aktualizacja:
Krótka odpowiedź
Jeśli nie umówiono się inaczej, składkę płaci się przy zawarciu umowy, a ochrona zaczyna się od dnia następnego po zawarciu umowy, ale nie wcześniej niż od dnia następnego po zapłacie składki lub pierwszej raty (art. 813 § 2 i 814 § 1 KC). Brak zapłaty kolejnej raty kończy ochronę tylko wtedy, gdy przewiduje to umowa, a ubezpieczyciel wezwał firmę do zapłaty z 7-dniowym terminem (art. 814 § 3 KC).
Składka – za co i kto płaci
Składka to wynagrodzenie ubezpieczyciela za ochronę. Oblicza się ją za czas trwania jego odpowiedzialności (art. 813 § 1 KC). Wysokość to osobny temat (od czego zależy składka ubezpieczenia firmy), a terminy zapłaty i skutki jej braku wynikają z kodeksu i umowy.
Zapłaty składki ubezpieczyciel może żądać wyłącznie od ubezpieczającego – także wtedy, gdy umowa obejmuje interes kogoś innego, na przykład leasingodawcy albo spółki zależnej (art. 808 § 2 KC). Brak zapłaty przez ubezpieczającego może jednak wpłynąć na ochronę ubezpieczonego, bo ubezpieczyciel może podnieść wobec niego zarzuty dotyczące swojej odpowiedzialności.
Kiedy zapłacić i od kiedy działa ochrona
Kodeks przyjmuje zasady domyślne, które w ubezpieczeniach firm umowy często zmieniają.
- Termin zapłaty, gdy umowa milczy: przy zawarciu umowy (art. 813 § 2 KC)
- Gdy umowa doszła do skutku przed doręczeniem polisy: 14 dni od doręczenia polisy (art. 813 § 2 KC)
- Początek ochrony, gdy umowa milczy: dzień po zawarciu umowy, nie wcześniej niż dzień po zapłacie (art. 814 § 1 KC)
- Kolejna rata – skutek braku zapłaty: tylko po wezwaniu z 7-dniowym terminem (art. 814 § 3 KC)
W praktyce wiele polis firmowych przewiduje ochronę od wskazanej daty niezależnie od zapłaty, z terminem płatności na przykład 14 lub 30 dni od początku ochrony. To tzw. odroczona płatność. Ochrona działa wtedy od dnia z polisy – ale jeśli firma nie zapłaci, wchodzi w grę art. 814 § 2 KC.
Oznacza to, że przy odroczonej płatności brak zapłaty nie unieważnia ochrony wstecz. Ubezpieczyciel może jednak wypowiedzieć umowę i domagać się składki za okres, w którym ponosił odpowiedzialność.
Szukasz ubezpieczenia dla firmy?
Wskaż rodzaj ubezpieczenia i podaj dane kontaktowe. Formularz wypełnisz w kilka minut.
Raty i wezwanie do zapłaty
Przy składce w ratach brak zapłaty kolejnej raty nie kończy ochrony automatycznie. Kodeks stawia trzy warunki:
- Postanowienie w umowie Umowa lub OWU przewidują, że niezapłacenie raty może spowodować ustanie odpowiedzialności.
- Wezwanie po terminie Po upływie terminu raty ubezpieczyciel wzywa ubezpieczającego do zapłaty.
- Ostrzeżenie i 7 dni W wezwaniu ubezpieczyciel zaznacza, że brak zapłaty w terminie 7 dni od otrzymania wezwania spowoduje ustanie odpowiedzialności.
Wezwanie trafia na adres z umowy, więc zmianę adresu do korespondencji (także e-mailowego) trzeba zgłosić ubezpieczycielowi. Jeśli pismo zostało prawidłowo wysłane, to, że firma go nie odebrała, zwykle nie zmienia jego skutków.
Zwrot składki i zmiana składki w trakcie umowy
Gdy stosunek ubezpieczenia wygasa przed końcem okresu, na jaki zawarto umowę (po wypowiedzeniu, odstąpieniu, sprzedaży ubezpieczonego mienia), firmie przysługuje zwrot składki za okres niewykorzystanej ochrony (art. 813 § 1 KC). OWU mogą określać sposób wyliczenia zwrotu, ale nie mogą go wyłączyć.
Składka może się też zmienić w trakcie umowy. Przy istotnej zmianie prawdopodobieństwa wypadku każda strona może żądać jej zmiany, a druga – wypowiedzieć umowę w ciągu 14 dni (art. 816 KC) – więcej o zmianie ryzyka w trakcie umowy ubezpieczenia. W ubezpieczeniach z sumami zmiennymi (na przykład zapasy, ładunki w transporcie) praktyka przewiduje składkę zaliczkową i rozliczenie po okresie, na podstawie deklaracji firmy.
Jak zorganizować płatności składek w firmie
- Wpisz terminy składek i rat do kalendarza płatności razem z numerem polisy i rachunkiem ubezpieczyciela.
- Sprawdź w polisie, od kiedy działa ochrona i czy zależy od zapłaty.
- Przy kilku polisach rozważ wspólną datę odnowienia – łatwiej kontrolować raty i warunki.
- Zgłaszaj ubezpieczycielowi zmianę adresu do korespondencji.
- Płać z tytułem wskazującym numer polisy i ratę – unikniesz błędnego zaksięgowania.
- Przechowuj potwierdzenia zapłaty razem z polisą.
Po zapłacie pojawiają się pytania podatkowe: czy składka ubezpieczeniowa jest kosztem firmy i jak wygląda księgowanie polisy ubezpieczeniowej.
Czytaj dalej
Zobacz też
ArtykułWypowiedzenie i odstąpienie
Wypowiedzenie umowy ubezpieczenia firmy zależy od ustawy i OWU, a na odstąpienie przedsiębiorca ma 7 dni od zawarcia.
ArtykułOdnowienie polisy
Co sprawdzić przed odnowieniem ubezpieczenia firmy?
ArtykułObowiązek informacyjny
O czym firma musi poinformować ubezpieczyciela przed zawarciem umowy?
ArtykułSkutki zatajenia informacji
Zatajenie informacji przed ubezpieczycielem pozwala odmówić wypłaty tylko wtedy, gdy ma związek ze szkodą.
Pytania
Najczęstsze pytania
Czy polisa działa przed zapłatą pierwszej raty?
To zależy od umowy. Jeśli umowa milczy, ochrona zaczyna się dopiero od dnia po zapłacie (art. 814 § 1 KC). Jeśli polisa wskazuje początek ochrony i późniejszy termin płatności, ochrona działa od daty z polisy, ale przy braku zapłaty ubezpieczyciel może wypowiedzieć umowę.
Czy ubezpieczyciel może zakończyć ochronę bez wezwania do zapłaty raty?
Nie. Brak zapłaty kolejnej raty kończy odpowiedzialność tylko wtedy, gdy przewiduje to umowa, a ubezpieczyciel wezwał do zapłaty z zagrożeniem, że brak zapłaty w ciągu 7 dni od otrzymania wezwania spowoduje ustanie odpowiedzialności (art. 814 § 3 KC).
Czy po rezygnacji z polisy dostanę zwrot składki?
Tak, za okres niewykorzystanej ochrony (art. 813 § 1 KC). Kwotę oblicza ubezpieczyciel według OWU – zwykle proporcjonalnie do liczby dni. Składka za okres, w którym ochrona działała, nie podlega zwrotowi.