Krótka odpowiedź
Składka zależy przede wszystkim od ryzyka: rodzaju działalności, wartości i rodzaju ubezpieczanego mienia lub skali odpowiedzialności, lokalizacji, zabezpieczeń i historii szkód. Drugą grupę czynników wybiera firma: zakres ochrony, sumy, udziały własne i klauzule. Ubezpieczyciel wycenia ryzyko według taryfy albo indywidualnej oceny (underwritingu), a OWU określają sposób ustalania i opłacania składki.
Składka jako cena ryzyka
Ubezpieczyciel zbiera składki od wielu firm i z nich płaci odszkodowania tym, którym przydarzyła się szkoda. Składka musi więc pokryć przewidywany koszt szkód w danym typie ryzyka, koszty działalności ubezpieczyciela i dystrybucji, koszt reasekuracji oraz zysk. Im większe prawdopodobieństwo szkody i jej spodziewana wysokość, tym wyższa składka.
Dlatego nie da się rzetelnie podać „ceny OC firmy” bez znajomości firmy. Dwie spółki z tej samej branży mogą dostać bardzo różne propozycje, bo różnią się skalą, zabezpieczeniami, historią szkód i wybranym zakresem. Sposób ustalania i opłacania składki określają OWU (art. 16 pkt 7 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej).
Czynniki, które wnosi firma
- Rodzaj działalności Inne ryzyko pożaru ma stolarnia, a inne biuro projektowe; inne ryzyko roszczeń ma producent żywności, a inne księgowa.
- Skala Wartość mienia, przychód, liczba pracowników, liczba pojazdów albo wartość przewożonych ładunków – to podstawy, od których liczy się składkę.
- Lokalizacja Zagrożenie powodziowe, sąsiedztwo innych zakładów, odległość od straży pożarnej, rejon kradzieży.
- Zabezpieczenia Ochrona przeciwpożarowa i przeciwkradzieżowa, przeglądy instalacji, procedury, kopie zapasowe.
- Historia szkód Liczba i wartość szkód z ostatnich lat oraz to, co firma zrobiła, by się nie powtórzyły.
- Umowy z kontrahentami Zakres odpowiedzialności przyjętej w umowach, kary umowne, eksport do krajów o wysokich odszkodowaniach.
Informacje o ryzyku ubezpieczyciel zbiera we wniosku lub ankiecie. Firma ma obowiązek podać wszystkie znane sobie okoliczności, o które ubezpieczyciel pytał (art. 815 § 1 KC). Niepełne lub nieprawdziwe odpowiedzi mogą obniżyć składkę tylko pozornie – ubezpieczyciel nie odpowiada za skutki okoliczności, które z naruszeniem tego obowiązku nie zostały mu podane (art. 815 § 3 KC). Dlatego obowiązek informacyjny firmy przed zawarciem umowy wpływa bezpośrednio na późniejszą wypłatę.
Szukasz ubezpieczenia dla firmy?
Wskaż rodzaj ubezpieczenia i podaj dane kontaktowe. Formularz wypełnisz w kilka minut.
Czynniki, które firma wybiera
Na składkę wpływa też kształt ochrony. Szerszy zakres (np. formuła wszystkich ryzyk zamiast ryzyk nazwanych), wyższe sumy i podlimity, dodatkowe klauzule i rozszerzenia zwiększają odpowiedzialność ubezpieczyciela. Wyższy udział własny albo franszyza zmniejszają ją, bo firma sama pokrywa część każdej szkody.
To oznacza, że niższa składka bywa efektem węższej ochrony. Porównując propozycje, trzeba sprawdzić, co się za nią kryje: zakres, definicje, sumy, udziały własne i wyłączenia. Kolejne kroki takiego zestawienia opisujemy w artykule o tym, jak samodzielnie porównać propozycje ubezpieczenia. Osobno trzeba policzyć, ile z typowej szkody firma pokryje sama – więcej o franszyzie i udziale własnym.
Taryfa a indywidualna ocena ryzyka
Małe i typowe ryzyka ubezpieczyciele wyceniają zwykle według taryfy: składka wynika z kilku parametrów (np. rodzaj działalności, suma, lokalizacja) i ustalonych współczynników. Taki proces jest szybki, ale ma mało miejsca na niestandardowe sytuacje.
Większe lub nietypowe ryzyka ocenia underwriter – specjalista, który analizuje dokumenty, czasem zleca inspekcję zakładu i ustala składkę oraz warunki indywidualnie. Może zaproponować wyższy udział własny, wymagać dodatkowych zabezpieczeń albo wyłączyć część ryzyka. Underwriting ma znaczenie także dla firmy: dobrze przygotowane informacje o zabezpieczeniach i działaniach prewencyjnych pomagają ubezpieczycielowi ocenić ryzyko.
Raty, deklaracje i składka minimalna
Jeżeli nie umówiono się inaczej, składkę płaci się jednocześnie z zawarciem umowy (art. 813 § 2 KC). W ubezpieczeniach firm często spotyka się raty. Niezapłacenie kolejnej raty może spowodować ustanie odpowiedzialności ubezpieczyciela tylko wtedy, gdy przewiduje to umowa lub OWU, a ubezpieczyciel po terminie wezwał do zapłaty z zagrożeniem, że brak zapłaty w ciągu 7 dni od otrzymania wezwania spowoduje ustanie odpowiedzialności (art. 814 § 3 KC). W ubezpieczeniach obowiązkowych niezapłacenie raty w terminie nie powoduje ustania odpowiedzialności ubezpieczyciela (art. 12 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych).
Przy ryzykach zmiennych w czasie (obrót, fracht, stan zapasów) stosuje się składkę zaliczkową rozliczaną po okresie ubezpieczenia na podstawie deklaracji. OWU lub umowa często przewidują też składkę minimalną, której ubezpieczyciel nie zwraca nawet przy niższej deklaracji.
Zmiana składki w trakcie umowy i zwrot
Składka nie jest zamrożona na cały okres umowy. W razie ujawnienia okoliczności, która istotnie zmienia prawdopodobieństwo wypadku, każda strona może żądać odpowiedniej zmiany składki, a druga może w ciągu 14 dni wypowiedzieć umowę ze skutkiem natychmiastowym (art. 816 KC). Gdy wartość ubezpieczonego mienia spadnie, firma może żądać zmniejszenia sumy ubezpieczenia, co zmniejsza składkę od pierwszego dnia miesiąca, w którym tego zażądała (art. 824 § 2–3 KC).
Składkę oblicza się za czas trwania odpowiedzialności ubezpieczyciela. Gdy umowa wygaśnie przed końcem okresu (np. po sprzedaży maszyny, gdy prawa z polisy nie przeszły na nabywcę, albo po wypowiedzeniu), firmie przysługuje zwrot składki za okres niewykorzystanej ochrony (art. 813 § 1 KC).
Czytaj dalej
Zobacz też
ArtykułFirmowe a prywatne
Czy polisa prywatna obejmuje działalność firmy?
ArtykułPrzegląd ubezpieczeń firmy
Jakie ubezpieczenia rozważa firma?
ArtykułUmowa ubezpieczenia
Czym jest umowa ubezpieczenia według Kodeksu cywilnego?
ArtykułKto jest kim w umowie
Czym różni się ubezpieczający od ubezpieczonego i uprawnionego?
Pytania
Najczęstsze pytania
Dlaczego dwie propozycje na tę samą firmę mają różne składki?
Ubezpieczyciele różnie oceniają to samo ryzyko i mają różne taryfy, a propozycje często różnią się zakresem, sumami, podlimitami i udziałami własnymi. Zanim porównasz cenę, porównaj, co dokładnie obejmuje każda propozycja.
Czy po szkodzie składka przy odnowieniu wzrośnie?
Może, bo historia szkód jest jednym z czynników oceny ryzyka. Znaczenie ma liczba i wartość szkód oraz to, czy firma usunęła ich przyczyny. Ubezpieczyciel może też przy odnowieniu zaproponować wyższy udział własny albo dodatkowe wymagania.
Czy kalkulatory w serwisie liczą składkę?
Nie. Kalkulatory Asevry liczą orientacyjne wartości – majątku, floty, kosztu przestoju czy ekspozycji na należności. Składkę ustala ubezpieczyciel, a propozycje może przedstawić uprawniony dystrybutor ubezpieczeń (partner).