Ubezpieczenia w imporcie i eksporcie
W handlu zagranicznym towar długo jest w drodze, kontrahent działa w innym systemie prawnym, a o tym, kto ponosi ryzyko, decydują formuły z umowy sprzedaży. Importerzy i eksporterzy zwykle rozważają ochronę towaru w drodze, należności od odbiorców i odpowiedzialności za produkt.
Aktualizacja:
- Tylko uprawnieni dystrybutorzy ubezpieczeń z listy partnerów
- Bezpłatnie i bez zobowiązania do zawarcia umowy
- Tylko ubezpieczenia działalności firm (B2B)
Krótka odpowiedź
Importerzy i eksporterzy najczęściej mierzą się z utratą lub uszkodzeniem towaru w transporcie, brakiem zapłaty od zagranicznego odbiorcy i odpowiedzialnością za produkt – importer odpowiada za towar spoza kraju jak producent. Dochodzą zabezpieczenia celne i ryzyka polityczne. Charakterystyczna dla tej branży jest luka na trasie: gdy formuła Incoterms w umowie nie odpowiada polisie, część drogi towaru może zostać bez ochrony.
Ryzyka typowe dla branży
- Towar w drodze Kontener zniszczony w porcie, zawilgocenie w ładowni, kradzież z magazynu przeładunkowego, awaria wspólna statku, w której właściciel ładunku współfinansuje ratunek.
- Kto ponosi ryzyko Formuła Incoterms decyduje, w którym punkcie trasy ryzyko przechodzi na kupującego – błąd w umowie zostawia odcinek trasy bez ochrony.
- Należności Odbiorca za granicą nie płaci, ogłasza upadłość albo płatność blokują sankcje lub decyzje władz jego kraju.
- Produkt Importer odpowiada za produkt jak producent, a eksporter – według prawa kraju, w którym produkt wyrządził szkodę.
- Cła i podatki Zabezpieczenie długu celnego i akcyzy wymagane przy procedurach celnych.
Przykładowe szkody
Sytuacje przykładowe – o wypłacie w konkretnej sprawie decydują OWU i umowa.
- Kontener zalany w porcie przeładunkowym Importer kupuje meble z Azji na warunkach FOB (Free On Board, dostawa na statek). W porcie przeładunkowym kontener zostaje uszkodzony, woda niszczy połowę towaru. Ryzyko od załadunku na statek ponosi importer. Odpowiedzialność przewoźnika morskiego jest ograniczona, a dochodzenie roszczeń trwa długo. Ubezpieczenie cargo z klauzulą (A) może pokryć szkodę bez wykazywania winy przewoźnika – w granicach sumy i wyłączeń z warunków polisy.
- Upadłość odbiorcy w Niemczech Eksporter sprzedaje komponenty z 90-dniowym terminem płatności. Odbiorca składa wniosek o upadłość, mając niezapłacone faktury za trzy miesiące dostaw. Bez ubezpieczenia należności eksportowych eksporter zgłasza wierzytelność w zagranicznym postępowaniu i czeka na podział masy.
Szukasz ubezpieczenia dla firmy?
Wskaż rodzaj ubezpieczenia i podaj dane kontaktowe. Formularz wypełnisz w kilka minut.
Wymagania przepisów i kontrahentów
Obowiązek ubezpieczenia ładunku najczęściej wynika z umowy sprzedaży. Według reguł Incoterms 2020 Międzynarodowej Izby Handlowej ubezpieczenie zawiera sprzedający przy formułach CIF (Cost, Insurance and Freight, czyli koszt, ubezpieczenie i fracht) i CIP (Carriage and Insurance Paid To, czyli przewóz i ubezpieczenie opłacone do miejsca przeznaczenia). Przy CIF wymagany jest co najmniej zakres klauzuli (C), przy CIP – zakres klauzuli (A), a suma ubezpieczenia to co najmniej 110% ceny. Przy innych formułach o ubezpieczeniu cargo decyduje strona, która ponosi ryzyko na danym odcinku.
Zabezpieczenie długu celnego wymagane przy części procedur celnych (Unijny Kodeks Celny) można złożyć m.in. w formie gwarancji celnej. Ryzyka eksportowe, których nie ubezpiecza rynek prywatny, mogą być objęte ubezpieczeniami gwarantowanymi przez Skarb Państwa na podstawie ustawy z 7 lipca 1994 r. Banki finansujące eksport i faktorzy często wymagają cesji praw z polisy należności.
Rodzaje ochrony, które firmy z branży zwykle rozważają
| Ryzyko | Rodzaj ochrony | Na co zwrócić uwagę |
|---|---|---|
| Towar w transporcie | ubezpieczenie cargo | klauzula (A), (B) czy (C), polisa obrotowa, magazyny po drodze |
| Brak zapłaty od odbiorców | ubezpieczenie należności eksportowych | limity na odbiorców, ryzyko polityczne, okres oczekiwania |
| Szkody wyrządzone przez produkt | OC za produkt | terytorium, osobne warunki dla USA i Kanady |
| Koszty wycofania partii | ubezpieczenie wycofania produktu | wycofanie w kilku krajach |
| Zabezpieczenie cła i akcyzy | gwarancja celna i akcyzowa | zabezpieczenie generalne a jednorazowe |
| Towar w magazynie w kraju | ubezpieczenie towarów i zapasów | dostawy sezonowe, towar w składzie celnym |
Zakres zależy od kierunków, formuł handlowych i struktury odbiorców – ustala go uprawniony dystrybutor ubezpieczeń (partner) po analizie potrzeb. Orientacyjną kwotę należności narażonych na brak zapłaty można policzyć w kalkulatorze ekspozycji na ryzyko należności, a różnice między dwoma sposobami zabezpieczenia sprzedaży z odroczonym terminem zestawia porównanie ubezpieczenie należności a faktoring.
Na co zwrócić uwagę w OWU
W cargo sprawdź, czy ochrona obejmuje całą trasę „od magazynu do magazynu”, w tym składowanie pośrednie, oraz jak polisa traktuje opóźnienie i wady opakowania – zwykle są wyłączone. W OC za produkt najważniejsze jest terytorium: sprzedaż do USA i Kanady wymaga zwykle odrębnych ustaleń, a produkty sprzedane za granicę pośrednio (przez odbiorcę krajowego) też mogą tam trafić. W ubezpieczeniu należności – terminy zgłaszania przeterminowań; spóźnione zgłoszenie bywa podstawą odmowy.
Pytania, które można omówić z partnerem:
- Jakie formuły Incoterms stosuje firma i kto ubezpiecza każdy odcinek trasy?
- Czy polisa cargo jest roczna obrotowa, czy zawierana dla każdej wysyłki?
- Do jakich krajów trafiają produkty (także pośrednio) i czy OC je obejmuje?
- Którzy odbiorcy mają największy udział w sprzedaży z odroczonym terminem?
- Jakie zabezpieczenia celne firma składa – jednorazowe czy generalne?
W formularzu zapytania wystarczą dane firmy i kontaktowe.
Czym jest Asevra, a czym nie jest
Asevra jest portalem wiedzy – nie jest zakładem ubezpieczeń ani pośrednikiem i nie prowadzi dystrybucji ubezpieczeń. Asevra przekazuje zapytanie. Analizę potrzeb, doradztwo, propozycję ubezpieczenia i zawarcie umowy prowadzi partner.
Czytaj dalej
Zobacz też
BranżaIT i usługi cyfrowe
Za co odpowiada firma IT wobec klientów i jakich polis wymagają od niej kontrakty?
BranżaUsługi dla firm
Za co firma usługowa najczęściej odpowiada wobec klienta i jak się to ubezpiecza?
BranżaKancelarie i biura
Jakie ryzyka mają kancelaria i biuro rachunkowe ponad minimum z przepisów?
BranżaPracownie projektowe
Jak ubezpiecza się pracownia architektoniczna lub biuro projektowe jako firma?
Pytania
Najczęstsze pytania
Czy importer odpowiada za produkt, gdy zagraniczny producent jest znany?
Tak. Importer odpowiada jak producent niezależnie od tego, czy producent jest znany – obaj odpowiadają solidarnie. Poszkodowany może więc dochodzić całego odszkodowania od importera, który sam musi potem szukać zwrotu za granicą.
Kto ubezpiecza towar przy formule EXW (Ex Works)?
Przy EXW ryzyko przechodzi na kupującego z chwilą udostępnienia towaru w zakładzie sprzedającego, więc ubezpieczenie transportu organizuje zwykle kupujący. Sprzedający może rozważyć ochronę własnego interesu, np. gdy pomaga przy załadunku lub kupujący nie zapłacił.
Ile trwa ochrona w ubezpieczeniu cargo?
Zależy od klauzuli i umowy. W wielu polisach ochrona obowiązuje „od magazynu do magazynu”, czyli od chwili, gdy towar opuszcza magazyn nadawcy, do dostarczenia do magazynu odbiorcy, z limitem czasu składowania po drodze. Polisa obrotowa obejmuje wysyłki przez cały okres umowy, a jednorazowa – jeden transport.