Ubezpieczenie należności handlowych (kredytu kupieckiego)
Ubezpieczenie należności obejmuje stratę sprzedawcy, który sprzedaje z odroczonym terminem płatności, gdy odbiorca nie zapłaci z powodu niewypłacalności albo długotrwałej zwłoki. Działa w granicach limitów, które ubezpieczyciel ustala dla poszczególnych odbiorców.
Aktualizacja:
- Tylko uprawnieni dystrybutorzy ubezpieczeń z listy partnerów
- Bezpłatnie i bez zobowiązania do zawarcia umowy
- Tylko ubezpieczenia działalności firm (B2B)
Krótka odpowiedź
Ubezpieczenie należności (kredytu kupieckiego) pokrywa część niezapłaconych faktur, gdy odbiorca stanie się niewypłacalny albo nie zapłaci w określonym czasie po terminie (przewlekła zwłoka). Ubezpieczyciel ustala dla każdego odbiorcy limit kredytowy, a odszkodowanie wypłaca w jego granicach, po potrąceniu udziału własnego i zwykle po upływie okresu oczekiwania.
Czym jest ubezpieczenie należności
Kredyt kupiecki to odroczony termin płatności, który sprzedawca daje odbiorcy. Ubezpieczenie należności obejmuje wierzytelności z takiej sprzedaży; w załączniku do ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej odpowiada mu grupa 14 działu II (ubezpieczenia kredytu, w tym ogólnej niewypłacalności i kredytu eksportowego). Ubezpieczającym i ubezpieczonym jest sprzedawca; odbiorcy nie są stroną umowy i zwykle nie wiedzą o polisie.
- Należności krajowe Niewypłacalność i zwłoka odbiorców w Polsce – zakres opisany na tej stronie.
- Należności eksportowe Ryzyko handlowe i polityczne odbiorców zagranicznych.
Specyfiką tego ubezpieczenia jest stała współpraca z ubezpieczycielem: analizuje on sytuację odbiorców, przyznaje, zmniejsza lub cofa limity, a firma raportuje obroty i przeterminowania. Sprzedaż powyżej limitu albo do odbiorcy bez limitu odbywa się na ryzyko sprzedawcy.
- Wniosek o limity Firma przekazuje listę odbiorców i oczekiwane kwoty kredytu kupieckiego; ubezpieczyciel ocenia ich kondycję i przyznaje limity w całości, w części albo odmawia ich przyznania.
- Sprzedaż w granicach limitów Faktury wystawiane w terminach płatności dopuszczonych w umowie są objęte ochroną do wysokości limitu danego odbiorcy.
- Raportowanie Firma okresowo deklaruje obrót, od którego liczona jest składka, i zgłasza przeterminowania w terminach z OWU.
- Zgłoszenie zaległości i windykacja Po przekroczeniu określonego czasu zwłoki firma zgłasza należność, zwykle wstrzymuje dostawy, a ubezpieczyciel lub firma windykacyjna podejmuje działania wobec odbiorcy.
- Wypłata Po upływie okresu oczekiwania albo po formalnej niewypłacalności odbiorcy ubezpieczyciel wypłaca odszkodowanie pomniejszone o udział własny; kwoty odzyskane później dzieli się według zasad umowy.
Jakie ryzyka może obejmować
Przykładowe sytuacje
- Odbiorca hurtowy ogłosił upadłość Niezapłacone faktury – niewypłacalność formalna, wypłata do limitu po potrąceniu udziału własnego.
- Stały klient od pół roku nie płaci, choć działa Przewlekła zwłoka – wypłata po upływie okresu oczekiwania z OWU.
- Odbiorca w kraju objętym sankcjami nie może przelać pieniędzy Ryzyko polityczne – w umowach eksportowych.
- Klient odwołał zamówienie przed wysyłką i zbankrutował Koszty produkcji na zamówienie – tylko z rozszerzeniem o ryzyko przed wysyłką.
Szukasz ubezpieczenia dla firmy?
Wskaż rodzaj ubezpieczenia i podaj dane kontaktowe. Formularz wypełnisz w kilka minut.
Jakie firmy zwykle je rozważają
Ubezpieczenie należności rozważają firmy sprzedające innym firmom z odroczonym terminem płatności, szczególnie gdy obrót koncentruje się na kilku dużych odbiorcach. Polisa bywa też elementem finansowania: banki i faktorzy przyjmują cesję praw z polisy jako zabezpieczenie kredytu obrotowego albo warunek faktoringu (przelew wierzytelności, art. 509 Kodeksu cywilnego). Oba narzędzia działają inaczej i bywają łączone – różnice pokazuje porównanie ubezpieczenie należności a faktoring.
- Ubezpieczenia firmy handlowej – sklep, hurtownia, towar Hurtownie i dystrybutorzy z długimi terminami płatności.
- Ubezpieczenia w imporcie i eksporcie Eksporterzy sprzedający odbiorcom zagranicznym.
- Ubezpieczenia firmy produkcyjnej – ryzyka i szkody Producenci z kilkoma kluczowymi odbiorcami.
- Ubezpieczenia w przemyśle spożywczym Dostawcy sieci handlowych i dystrybutorów.
- Ubezpieczenia firmy usługowej Usługi B2B rozliczane z długim terminem.
Jaki zakres jest adekwatny dla konkretnej firmy, ocenia partner po analizie potrzeb.
Co wpływa na zakres i koszt
- Obrót objęty ochroną Cała sprzedaż z odroczonym terminem (umowa obrotowa) albo wybrani odbiorcy lub pojedyncze transakcje.
- Struktura odbiorców Liczba, branże, kraje, kondycja finansowa, koncentracja sprzedaży.
- Terminy płatności Maksymalny okres kredytu kupieckiego dopuszczony w umowie.
- Historia strat Straty i przeterminowania z ostatnich lat.
- Udział własny Procentowy, ewentualnie franszyza lub minimalna składka.
- Zakres usług Monitoring odbiorców, windykacja, ocena kontrahentów.
Ekspozycję firmy na ryzyko należności możesz oszacować w kalkulatorze ekspozycji na ryzyko należności.
Najczęstsze wyłączenia i ograniczenia
Szczególne znaczenie mają obowiązki ubezpieczonego: zgłaszanie przeterminowanych należności w terminach z OWU, wstrzymanie dostaw do odbiorcy w zwłoce, terminowe raportowanie obrotów i opłacanie składki. Ich naruszenie może skutkować odmową lub zmniejszeniem odszkodowania, także dla faktur mieszczących się w limicie.
Na co zwrócić uwagę przed zawarciem umowy
- Jak zdefiniowano niewypłacalność i przewlekłą zwłokę oraz jak długi jest okres oczekiwania.
- Wysokość udziału własnego i maksymalny okres kredytu kupieckiego.
- Zasady przyznawania i cofania limitów – i jak szybko ubezpieczyciel reaguje na wnioski.
- Odbiorcy, dla których można stosować limit dyskrecjonalny (ustalany samodzielnie przez sprzedawcę do określonej kwoty).
- Terminy zgłaszania przeterminowań i wstrzymania dostaw.
- Możliwość cesji praw z polisy na bank lub faktora.
- Obowiązek objęcia całego obrotu albo możliwość wyboru odbiorców.
Prawa z polisy przechodzą na bank lub faktora przez cesję polisy. Ubezpieczenie to tylko jedno z narzędzi ograniczania ryzyka kredytu kupieckiego, obok przedpłat, zabezpieczeń i weryfikacji odbiorców – szerzej piszemy o tym w artykule o ryzyku w firmie i zarządzaniu ryzykiem.
Przydatne kalkulatory
Kalkulator ekspozycji na ryzyko należności pokaże średnie saldo należności, udział największego odbiorcy i skutek jego utraty dla wyniku firmy. Wynik ma charakter orientacyjny.
Czym jest Asevra, a czym nie jest
Asevra jest portalem wiedzy – nie jest zakładem ubezpieczeń ani pośrednikiem i nie prowadzi dystrybucji ubezpieczeń. Nie ocenia odbiorców ani limitów kredytowych. Asevra przekazuje zapytanie. Analizę potrzeb, doradztwo, propozycję ubezpieczenia i zawarcie umowy prowadzi partner.
Przegląd
Należności w sprzedaży eksportowej
Ryzyka specjalistyczneNależności eksportowe
Co obejmuje ubezpieczenie należności eksportowych, gdy zagraniczny odbiorca nie płaci?
Pytania
Najczęstsze pytania
Czy ubezpieczyciel może cofnąć limit na odbiorcę w trakcie umowy?
Tak – ubezpieczyciel co do zasady może zmniejszyć lub cofnąć limit, gdy sytuacja odbiorcy się pogorszy. Dostawy zrealizowane przed cofnięciem zwykle pozostają objęte ochroną w granicach dotychczasowego limitu, kolejne już nie. Szczegóły określają OWU.
Czy trzeba ubezpieczyć wszystkich odbiorców?
Wiele umów obejmuje całą sprzedaż z odroczonym terminem, by ubezpieczyciel nie przejmował wyłącznie najgorszych ryzyk. Na rynku funkcjonują też umowy dla wybranych odbiorców albo pojedynczych kontraktów – zwykle na innych warunkach.
Kiedy wypłacane jest odszkodowanie przy przewlekłej zwłoce?
Po upływie okresu oczekiwania określonego w OWU, liczonego zwykle od terminu płatności lub od zgłoszenia zaległości, i po złożeniu wymaganych dokumentów. Do tego czasu ubezpieczyciel często prowadzi windykację.
Czy polisa zastępuje weryfikację kontrahentów?
Nie, ale ją wspiera. Limity ustalane przez ubezpieczyciela są sygnałem o kondycji odbiorcy, a decyzja o sprzedaży z odroczonym terminem pozostaje po stronie firmy.