Cesja polisy na bank lub leasingodawcę
Bank udzielający kredytu pod zastaw maszyn albo hipotekę na hali zwykle żąda, by firma ubezpieczyła zabezpieczenie i przelała na bank prawa do odszkodowania. To cesja polisy – prosty mechanizm, który jednak zmienia to, komu i za czyją zgodą ubezpieczyciel wypłaci pieniądze po szkodzie.
Opracowanie: redakcja Asevra · Aktualizacja:
Krótka odpowiedź
Cesja polisy to przelew wierzytelności o odszkodowanie z umowy ubezpieczenia na bank, leasingodawcę lub innego wierzyciela (art. 509 KC). Polisa i obowiązki ubezpieczającego zostają przy firmie, a na bank przechodzi prawo do wypłaty. Po zawiadomieniu ubezpieczyciela o przelewie wypłata trafia do banku albo, za jego zgodą, do firmy na naprawę mienia.
Jak działa cesja praw z polisy
Przelew (cesja) to przeniesienie wierzytelności na osobę trzecią. Wierzyciel może to zrobić bez zgody dłużnika, chyba że sprzeciwia się temu ustawa, zastrzeżenie umowne albo właściwość zobowiązania (art. 509 § 1 KC). W cesji polisy:
- Cedent Firma – ubezpieczający, właściciel mienia; przelewa prawo do odszkodowania.
- Cesjonariusz Bank, leasingodawca, faktor – wierzyciel firmy, który otrzymuje prawo do odszkodowania jako zabezpieczenie.
- Dłużnik przelanej wierzytelności Ubezpieczyciel – to on będzie płacił odszkodowanie.
Na cesjonariusza przechodzą też prawa związane z wierzytelnością, np. roszczenie o odsetki (art. 509 § 2 KC). Nie przechodzą natomiast obowiązki: składkę nadal płaci firma, ona zgłasza zmiany ryzyka, ona dba o zabezpieczenia wymagane w OWU. Jeśli firma naruszy te obowiązki, ubezpieczyciel może podnieść wobec banku takie same zarzuty, jakie miałby wobec firmy (art. 513 § 1 KC) – bank nie dostanie więcej, niż należałoby się firmie.
Po co zawiadamiać ubezpieczyciela o cesji?
Cesja jest skuteczna między firmą a bankiem bez udziału ubezpieczyciela. Dopóki jednak ubezpieczyciel nie został zawiadomiony, wypłata odszkodowania do rąk firmy jest skuteczna także wobec banku, chyba że ubezpieczyciel w chwili wypłaty wiedział o przelewie (art. 512 KC). Dlatego banki wymagają zawiadomienia ubezpieczyciela i potwierdzenia przyjęcia cesji do wiadomości, a często wpisania jej do polisy.
Wierzytelność stwierdzona pismem powinna być przelana również na piśmie (art. 511 KC). Jeśli OWU zastrzegają, że przelew wymaga zgody ubezpieczyciela, a polisa zawiera wzmiankę o tym zastrzeżeniu, cesja bez zgody nie będzie skuteczna wobec banku (art. 514 KC). W praktyce ubezpieczyciele przyjmują cesje rutynowo – na wniosek firmy albo pośrednika wystawiają potwierdzenie cesji.
Szukasz ubezpieczenia dla firmy?
Wskaż rodzaj ubezpieczenia i podaj dane kontaktowe. Formularz wypełnisz w kilka minut.
Co się dzieje po szkodzie
Po zawiadomieniu ubezpieczyciel wypłaca odszkodowanie bankowi albo, zgodnie z treścią cesji, firmie, jeśli bank wyrazi na to zgodę. Najczęstsze rozwiązania w umowach kredytowych:
| scenariusz | jak zwykle przebiega |
|---|---|
| mała szkoda (np. do kwoty wskazanej w umowie kredytu) | bank z góry zgadza się na wypłatę do firmy, która naprawia mienie |
| szkoda częściowa, mienie zostanie odtworzone | bank wydaje zgodę na wypłatę do firmy lub bezpośrednio do wykonawcy naprawy, czasem po przedstawieniu kosztorysu |
| szkoda całkowita, mienie nie zostanie odtworzone | odszkodowanie trafia do banku i jest zaliczane na spłatę kredytu |
| leasing | odszkodowanie trafia do leasingodawcy jako właściciela; rozliczenie zależy od umowy leasingu |
Ugoda z ubezpieczycielem co do wysokości odszkodowania przy cesji zwykle wymaga udziału lub zgody banku. Ten etap trzeba uwzględnić, planując likwidację szkody.
Cesja a winkulacja i inne konstrukcje
„Winkulacja” to w praktyce rynkowej inna nazwa zastrzeżenia wypłaty na rzecz wierzyciela – zwykle przez cesję albo wskazanie banku w polisie jako uprawnionego do odszkodowania. Kodeks tego pojęcia nie zna; liczy się treść dokumentu.
Od cesji trzeba odróżnić dwie inne konstrukcje:
- ubezpieczenie na cudzy rachunek (art. 808 KC) – polisę zawiera np. leasingodawca jako ubezpieczający, a ubezpieczonym jest właściciel lub korzystający; tu nie ma przelewu, a ubezpieczony może żądać świadczenia bezpośrednio od ubezpieczyciela, chyba że strony uzgodniły inaczej (art. 808 § 3 KC);
- ubezpieczony dodatkowy w polisie OC – kontrahent zyskuje ochronę z cudzej polisy na wypadek własnej odpowiedzialności; to nie zabezpieczenie wierzytelności, tylko rozszerzenie kręgu ubezpieczonych (zob. ubezpieczony dodatkowy i certyfikat ubezpieczenia).
Cesja dotyczy zwykle ubezpieczeń majątkowych: budynków, maszyn, zapasów, pojazdów. Cesja należności z ubezpieczenia należności na faktora lub bank to osobny, częsty przypadek finansowania obrotowego. Odrębne zasady ma ubezpieczenie samochodu w leasingu, którego warunki ustala zwykle finansujący.
Typowe wymagania banków i leasingodawców
- Rodzaj ochrony i zakres ryzyk (np. ogień i inne zdarzenia losowe, kradzież, awaria maszyn) – często określony w umowie kredytu.
- Suma ubezpieczenia – zwykle co najmniej wartość zabezpieczenia lub kwota kredytu, według wartości wskazanej przez bank.
- Okres – ciągła ochrona przez cały okres kredytu, odnawiana co roku z cesją na kolejny okres.
- Dokumenty – kopia polisy, umowa cesji, potwierdzenie przyjęcia cesji przez ubezpieczyciela, dowód zapłaty składki.
- Zakaz zmiany lub wypowiedzenia polisy bez zgody banku i obowiązek informowania o szkodzie.
- Uprawnienie banku do zawarcia ubezpieczenia na koszt firmy, gdy firma nie przedstawi polisy w terminie.
Przy odnowieniu polisy cesję trzeba zwykle ustanowić na nowo – nowa umowa ubezpieczenia to nowa wierzytelność. Pominięcie tego kroku to częsta przyczyna wezwań z banku. Nową cesję najprościej zaplanować razem z całym odnowieniem ubezpieczenia firmy.
Czytaj dalej
Zobacz też
ArtykułUbezpieczony dodatkowy i certyfikat
Ubezpieczony dodatkowy to kontrahent objęty cudzą polisą OC na wypadek własnej odpowiedzialności.
ArtykułZrzeczenie się regresu
Zrzeczenie się regresu (waiver of subrogation) blokuje roszczenie ubezpieczyciela wobec kontrahenta.
ArtykułLimit gwarancyjny
Jak działa limit gwarancyjny u gwaranta?
ArtykułGwarancja krok po kroku
Jak uzyskać gwarancję ubezpieczeniową dla kontraktu?
Pytania
Najczęstsze pytania
Czy cesja polisy wymaga zgody ubezpieczyciela?
Co do zasady nie – przelew wierzytelności nie wymaga zgody dłużnika (art. 509 § 1 KC). Wymaga jej, jeśli OWU lub polisa zastrzegają taki wymóg. Niezależnie od tego ubezpieczyciela trzeba zawiadomić, bo do tego czasu wypłata do rąk firmy jest skuteczna także wobec banku, chyba że ubezpieczyciel w chwili wypłaty wiedział o przelewie (art. 512 KC).
Komu przysługuje zwrot składki, gdy polisa z cesją zostanie wypowiedziana?
Zwrot składki za niewykorzystany okres ochrony przysługuje ubezpieczającemu (art. 813 § 1 KC), czyli firmie – chyba że umowa cesji obejmuje także to roszczenie. Umowy kredytowe często zabraniają wypowiedzenia polisy bez zgody banku.
Czy po spłacie kredytu cesja wygasa sama?
Zależy od umowy cesji. Zwykle bank wystawia oświadczenie o zwolnieniu cesji, które firma przekazuje ubezpieczycielowi. Bez tego ubezpieczyciel może nadal traktować bank jako uprawnionego do odszkodowania.