Terminy wypłaty odszkodowania – 30 dni i wyjątki
Firma po szkodzie potrzebuje pieniędzy na odbudowę, zakup maszyn czy uzupełnienie towaru. Przepisy wyznaczają ubezpieczycielowi termin wypłaty – i dają firmie odsetki, gdy termin zostanie przekroczony.
Opracowanie: redakcja Asevra · Aktualizacja:
Krótka odpowiedź
Ubezpieczyciel powinien wypłacić odszkodowanie w ciągu 30 dni od otrzymania zawiadomienia o wypadku (art. 817 § 1 Kodeksu cywilnego, KC). Gdy w tym czasie nie da się wyjaśnić okoliczności potrzebnych do ustalenia odpowiedzialności lub wysokości świadczenia, termin wynosi 14 dni od dnia, w którym przy należytej staranności wyjaśnienie było możliwe – ale bezsporną część trzeba wypłacić w 30 dni (art. 817 § 2 KC). Po terminie firmie należą się odsetki za opóźnienie (art. 481 KC).
Zasada: 30 dni od zawiadomienia
Termin biegnie od dnia, w którym ubezpieczyciel otrzymał zawiadomienie o wypadku – nie od dnia szkody i nie od złożenia ostatniego dokumentu. Dlatego szybkie zgłoszenie szkody przyspiesza też moment, w którym ubezpieczyciel musi zapłacić.
Termin liczony w dniach kończy się z upływem ostatniego dnia, a dnia zdarzenia, od którego się go liczy, nie wlicza się (art. 111 KC). Zawiadomienie otrzymane 1 marca oznacza więc, że 30-dniowy termin upływa 31 marca.
Umowa może skrócić termin na korzyść firmy, ale nie może go wydłużyć – postanowienia sprzeczne z przepisami tytułu o umowie ubezpieczenia są nieważne, chyba że przepis dopuszcza wyjątek (art. 807 § 1 KC), a art. 817 § 3 KC dopuszcza tylko zmiany korzystniejsze dla uprawnionego.
Wyjątek: gdy wyjaśnienie wymaga więcej czasu
Przy dużych szkodach firmowych 30 dni często nie wystarcza: trzeba ustalić przyczynę pożaru, wycenić maszyny, poczekać na ekspertyzę albo wynik postępowania policji. Art. 817 § 2 KC nie daje jednak ubezpieczycielowi dowolnego czasu.
- Termin to 14 dni od dnia, w którym wyjaśnienie było możliwe przy należytej staranności – a nie od dnia, w którym ubezpieczyciel faktycznie zakończył wyjaśnienia. Opieszałość likwidatora nie przesuwa terminu.
- Bezsporna część świadczenia musi być wypłacona w 30 dni. Jeśli nie ma wątpliwości, że spłonął magazyn wart co najmniej określoną kwotę, ta kwota jest bezsporna, choć spór toczy się o resztę.
- Gdy ubezpieczyciel nie wypłaci świadczenia w terminie, musi zawiadomić na piśmie o przyczynach niemożności zaspokojenia roszczeń w całości lub w części i wypłacić bezsporną część (art. 29 ust. 4 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej).
Wyjaśnianie okoliczności zależy też od firmy. Jeśli zwleka z przekazaniem dokumentów, o które prosi likwidator, trudno zarzucić ubezpieczycielowi opóźnienie. Kompletne dokumenty do zgłoszenia szkody ograniczają pole do takiego sporu.
Szukasz ubezpieczenia dla firmy?
Wskaż rodzaj ubezpieczenia i podaj dane kontaktowe. Formularz wypełnisz w kilka minut.
Ubezpieczenia obowiązkowe – 90 dni jako granica
W ubezpieczeniach obowiązkowych (OC posiadaczy pojazdów, obowiązkowe OC zawodowe, OC rolników) termin wynosi również 30 dni od zawiadomienia o szkodzie. Gdy wyjaśnienie okoliczności w tym czasie nie jest możliwe, odszkodowanie wypłaca się w 14 dni od dnia, w którym wyjaśnienie było możliwe, ale nie później niż w 90 dni od zawiadomienia. Wyjątek stanowi sytuacja, w której ustalenie odpowiedzialności lub wysokości odszkodowania zależy od toczącego się postępowania karnego lub cywilnego (art. 14 ust. 1–2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych). W terminie 30 dni ubezpieczyciel musi też poinformować na piśmie o przyczynach opóźnienia i przypuszczalnym terminie zajęcia stanowiska oraz wypłacić bezsporną część. W OC posiadaczy pojazdów dotyczy to na przykład sytuacji, gdy pojazd innej firmy uszkodzi ciężarówkę z floty.
Termin wypłaty na przykładzie pożaru hali
Odsetki za opóźnienie
Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, nawet jeśli nie poniósł szkody i nawet jeśli opóźnienie wynika z okoliczności, za które dłużnik nie odpowiada (art. 481 § 1 KC). Gdy stopa nie jest oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie, równe sumie stopy referencyjnej NBP i 5,5 punktu procentowego (art. 481 § 2 KC).
Odsetki należą się od dnia następującego po upływie terminu z art. 817 KC – a przy sporze o wysokość odszkodowania, rozstrzyganym później przez sąd, także od kwoty dopłaconej po wyroku, jeśli była należna już w terminie. Żądanie odsetek warto zgłosić na piśmie, w reklamacji do ubezpieczyciela albo w wezwaniu do zapłaty.
- Zanotuj datę, w której ubezpieczyciel otrzymał zgłoszenie (potwierdzenie e-mail, numer szkody, potwierdzenie odbioru).
- Licz 30 dni od tej daty i zaznacz termin w kalendarzu.
- Gdy termin mija bez wypłaty, sprawdź, czy przyszła pisemna informacja o przyczynach i czy wypłacono część bezsporną.
- Przekazuj dokumenty niezwłocznie i z potwierdzeniem – to odbiera argument o braku możliwości wyjaśnienia.
- Pamiętaj o przedawnieniu: zgłoszenie szkody przerywa jego bieg, a nowy bieg zaczyna się od pisemnej decyzji ubezpieczyciela (art. 819 § 4 KC).
Czytaj dalej
Zobacz też
ArtykułDokumenty do szkody
Jakie dokumenty przygotować do likwidacji szkody w firmie?
ArtykułWysokość odszkodowania
Jak ustala się wysokość odszkodowania z ubezpieczenia majątku firmy?
ArtykułOdszkodowanie a VAT
Kiedy firma dostaje odszkodowanie netto, a kiedy brutto?
ArtykułLikwidator i rzeczoznawca
Dla kogo pracuje likwidator ubezpieczyciela, niezależny likwidator szkód, rzeczoznawca firmy i biegły sądowy?
Pytania
Najczęstsze pytania
Od kiedy liczy się 30 dni na wypłatę odszkodowania?
Od dnia, w którym ubezpieczyciel otrzymał zawiadomienie o wypadku (art. 817 § 1 KC) – nie od dnia szkody ani od dostarczenia ostatniego dokumentu. Dnia otrzymania zawiadomienia nie wlicza się do terminu.
Czy ubezpieczyciel może przedłużać likwidację, czekając na kolejne dokumenty?
Tylko w granicach art. 817 § 2 KC: wypłata następuje w 14 dni od dnia, w którym wyjaśnienie okoliczności było możliwe przy należytej staranności. Bezsporną część trzeba wypłacić w 30 dni, a o przyczynach opóźnienia ubezpieczyciel informuje na piśmie.
Czy należą mi się odsetki, gdy ubezpieczyciel zapłacił po terminie?
Tak. Za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego należą się odsetki ustawowe za opóźnienie, nawet bez wykazywania szkody (art. 481 KC). Liczy się je od dnia po upływie terminu wypłaty.