All risks a ryzyka nazwane w ubezpieczeniu mienia
Ubezpieczenie mienia firmy może mieć dwie konstrukcje zakresu. W ryzykach nazwanych polisa wymienia zdarzenia objęte ochroną. W formule wszystkich ryzyk obejmuje każdą szkodę, której OWU nie wyłączają.
Opracowanie: redakcja Asevra · Aktualizacja:
Krótka odpowiedź
W konstrukcji ryzyk nazwanych ubezpieczyciel odpowiada tylko za szkody spowodowane zdarzeniami wymienionymi w umowie, na przykład pożarem, powodzią czy kradzieżą z włamaniem. W formule wszystkich ryzyk (all risks) odpowiada za każdą nagłą i nieprzewidzianą szkodę w mieniu, chyba że OWU ją wyłączają. Różnica przesuwa ciężar wykazania, czy szkoda mieści się w zakresie, i sprawia, że w all risks najważniejsza jest lista wyłączeń i podlimitów.
Porównanie w tabeli
| Kryterium | Ryzyka nazwane | All risks (wszystkie ryzyka) |
|---|---|---|
| Jak zbudowany jest zakres | Zamknięta lista zdarzeń, każde zdefiniowane w OWU | Każda nagła i nieprzewidziana szkoda w mieniu, z wyjątkiem wyłączonych |
| Gdzie szukać granic ochrony | W liście ryzyk i ich definicjach | W katalogu wyłączeń i podlimitów |
| Zdarzenie nietypowe, spoza listy | Poza ochroną | W ochronie, jeśli nie trafia do wyłączeń |
| Co zwykle wykazuje firma po szkodzie | Że szkodę spowodowało zdarzenie z listy, spełniające definicję z OWU | Że szkoda powstała w ubezpieczonym mieniu w okresie ubezpieczenia |
| Co zwykle wykazuje ubezpieczyciel, odmawiając wypłaty | Że zdarzenie nie spełnia definicji albo działa wyłączenie | Że zastosowanie ma wyłączenie lub ograniczenie z OWU |
| Wyłączenia | Krótsza lista, bo zakres i tak jest zamknięty | Długa lista: zużycie, wady, stopniowe działanie, przyczyny wewnętrzne maszyn i inne |
| Podlimity | Zwykle dla wybranych ryzyk, np. dewastacji | Częste dla ryzyk dopuszczonych do zakresu, np. powodzi, kradzieży zwykłej |
| Nowe lub nietypowe ryzyka | Wymagają dopisania do listy (klauzuli) | Objęte automatycznie, jeśli nie są wyłączone |
| Wymagane zabezpieczenia | Określone w OWU dla poszczególnych ryzyk | Określone w OWU, często dla kradzieży i ognia |
Ciężar dowodu – dlaczego konstrukcja ma znaczenie
Zgodnie z ogólną regułą ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 6 KC). Firma żądająca odszkodowania musi więc wykazać, że zaszło zdarzenie objęte umową, a ubezpieczyciel, który odmawia wypłaty z powodu wyłączenia – że wyłączenie ma zastosowanie. Konstrukcja zakresu decyduje, co dokładnie trzeba wykazać.
W ryzykach nazwanych firma musi pokazać, że szkoda wynika z konkretnego zdarzenia z listy i spełnia jego definicję z OWU – na przykład że wiatr miał określoną w warunkach prędkość albo że do magazynu weszło się przez pokonanie zabezpieczeń. W formule all risks zwykle wystarczy wykazać, że do szkody doszło w ubezpieczonym mieniu w okresie ochrony. To ubezpieczyciel, chcąc odmówić, musi wskazać wyłączenie. Szczegóły zależą od brzmienia umowy i okoliczności sprawy – w sporze rozstrzyga sąd.
Szukasz ubezpieczenia dla firmy?
Wskaż rodzaj ubezpieczenia i podaj dane kontaktowe. Formularz wypełnisz w kilka minut.
Wyłączenia i podlimity w formule all risks
Szerszy zakres nie oznacza ochrony nieograniczonej. Każda polisa all risks ma katalog wyłączeń – typowo zużycie i stopniowe pogarszanie się stanu mienia, wady znane przed umową, szkody wynikające z przyczyn wewnętrznych maszyn (dla nich istnieje osobne ubezpieczenie od awarii), działania wojenne, a także szkody wyrządzone umyślnie przez ubezpieczającego (art. 827 § 1 KC). Część ryzyk jest dopuszczona, ale tylko do podlimitu, na przykład kradzież zwykła czy powódź w lokalizacji zagrożonej zalaniem. Dlatego przy all risks najwięcej uwagi wymagają wyłączenia odpowiedzialności oraz limity i podlimity.
W ryzykach nazwanych lista wyłączeń jest krótsza, ale granice wyznaczają definicje zdarzeń. Słowa „zalanie”, „huragan” czy „kradzież z włamaniem” znaczą tyle, ile mówi definicja w OWU – nie tyle, ile w potocznym języku.
Jak porównujemy
Tabela opisuje konstrukcje stosowane w ubezpieczeniach mienia firm, w których szkody rzeczowe należą do grup 8 i 9 działu II załącznika do ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej. Kryteria dotyczą budowy zakresu i rozkładu ciężaru dowodu, wynikającego z art. 6 KC. Opis ciężaru dowodu jest ogólny – w konkretnej sprawie zależy od treści umowy i oceny sądu.
Tabela nie obejmuje sum ubezpieczenia, sposobu ustalania wartości mienia ani udziałów własnych – te elementy działają w obu konstrukcjach tak samo. Orientacyjną sumę ubezpieczenia i ryzyko niedoubezpieczenia można sprawdzić w kalkulatorze sumy ubezpieczenia. Tabela nie porównuje też kosztu ochrony: zależy on od zakresu, sum, lokalizacji i zabezpieczeń, a nie od samej nazwy konstrukcji.
Kiedy firmy zwykle rozważają ryzyka nazwane, a kiedy all risks
Ryzyka nazwane rozważają zwykle firmy z prostym majątkiem i dobrze rozpoznanymi zagrożeniami: biuro, mały sklep, magazyn bez skomplikowanych procesów. Lista zdarzeń jest dla nich czytelna, a ryzyka spoza listy – mało prawdopodobne. Typowy katalog to ogień, żywioły i kradzież z włamaniem, czyli zakres ubezpieczenia od ognia i innych zdarzeń losowych.
Formułę all risks rozważają częściej firmy z rozbudowanym majątkiem, wieloma lokalizacjami i procesami, w których trudno przewidzieć wszystkie scenariusze szkody: zakłady produkcyjne, centra logistyczne, firmy z cenną infrastrukturą. Bywa też wymagana przez banki finansujące inwestycje. Obie konstrukcje spotyka się w ubezpieczeniu majątku firmy – o wyborze decyduje zakres, który firma uzgadnia w umowie. Która konstrukcja i w jakim zakresie odpowiada działalności firmy, ustala uprawniony dystrybutor ubezpieczeń po analizie potrzeb.
Czytaj dalej
Zobacz też
PorównanieAC indywidualne a flotowe
Kiedy firma ubezpiecza auta osobno, a kiedy jedną umową flotową?
PorównanieGwarancja ubezpieczeniowa a bankowa
Czym gwarancja ubezpieczeniowa różni się od bankowej?
PorównanieNależności a faktoring
Czym ubezpieczenie należności różni się od faktoringu?
PorównanieOC przewoźnika a cargo
Czym OC przewoźnika różni się od ubezpieczenia cargo?
Pytania
Najczęstsze pytania
Czy all risks obejmuje awarię maszyn?
Zwykle nie. Formuła wszystkich ryzyk w ubezpieczeniu mienia najczęściej wyłącza szkody z przyczyn wewnętrznych – zwarcie, wadę materiałową, błąd obsługi – i odsyła do osobnego ubezpieczenia maszyn od awarii. Szkody z przyczyn zewnętrznych, np. upadku czy zalania maszyny, mogą być objęte.
Czy można przejść z ryzyk nazwanych na all risks w trakcie umowy?
Zmiana zakresu w trakcie umowy wymaga porozumienia z ubezpieczycielem i zwykle przeliczenia składki. Częściej robi się to przy odnowieniu polisy, razem z aktualizacją sum ubezpieczenia.
Gdzie w dokumentach sprawdzić, którą konstrukcję ma polisa?
W OWU i polisie – w opisie zakresu ubezpieczenia. Ryzyka nazwane mają listę zdarzeń z definicjami, all risks – zdanie o objęciu wszystkich szkód z wyjątkiem wyłączonych i długi katalog wyłączeń. Konstrukcję zakresu streszcza też dokument IPID, jeśli dystrybutor go przekazał.