Krótka odpowiedź
Jeżeli nie umówiono się inaczej, suma ubezpieczenia stanowi górną granicę odpowiedzialności ubezpieczyciela (art. 824 § 1 KC). W ubezpieczeniach majątkowych mówimy o sumie ubezpieczenia, w OC – o sumie gwarancyjnej. Podlimit to niższa granica wewnątrz sumy dla określonego zdarzenia, przedmiotu lub kosztu. Limity mogą dotyczyć jednego zdarzenia albo wszystkich zdarzeń w okresie ubezpieczenia (agregat).
Suma ubezpieczenia i suma gwarancyjna
Ubezpieczyciel zobowiązuje się do „określonego” świadczenia (art. 805 § 1 KC), a górną granicę tego świadczenia wyznacza suma. W ubezpieczeniach mienia suma ubezpieczenia powinna odpowiadać wartości ubezpieczanego mienia – zbyt niska grozi zastosowaniem zasady proporcji. W ubezpieczeniu OC suma gwarancyjna to granica odszkodowań wypłacanych poszkodowanym za szkody, za które odpowiada firma (art. 822 § 1 KC).
Suma może być ustalona dla całego mienia w lokalizacji, dla grup mienia (budynki, maszyny, zapasy) albo dla każdego przedmiotu osobno. Ustalenie, jaka ma być suma ubezpieczenia dla majątku firmy, zaczyna się od wyceny mienia. Orientacyjną wartość do weryfikacji pokazuje kalkulator sumy ubezpieczenia.
Podlimity dla zdarzeń, przedmiotów i kosztów
Podlimit to limit wewnątrz sumy – ubezpieczyciel płaci za dany rodzaj szkody najwyżej do jego wysokości, nawet jeśli suma główna jest dużo wyższa. Podlimity spotyka się szczególnie często przy rozszerzeniach zakresu.
| ubezpieczenie | typowe podlimity |
|---|---|
| mienie | kradzież z włamaniem i rabunek, kradzież zwykła, dewastacja i graffiti, stłuczenie szyb, przepięcia, powódź, mienie pracownicze, gotówka i wartości pieniężne, mienie w transporcie |
| koszty dodatkowe w mieniu | uprzątnięcie pozostałości po szkodzie, ekspertyzy i rzeczoznawcy, odtworzenie dokumentacji, koszty zabezpieczenia mienia po szkodzie |
| OC działalności | OC najemcy, OC pracodawcy, szkody w mieniu powierzonym, szkody wyrządzone przez podwykonawców, czyste straty finansowe, szkody w podziemnych instalacjach |
| utrata zysku | dodatkowe koszty działalności, przestój u dostawcy lub odbiorcy, brak dostaw mediów |
Z własnym podlimitem włącza się do polisy OC działalności m.in. OC najemcy i OC pracodawcy. Przy wymaganiach kontrahenta warto sprawdzić, czy wymagana suma dotyczy sumy głównej, czy podlimitu dla konkretnego ryzyka – wynajmujący zainteresowany szkodami w hali patrzy na podlimit OC najemcy, nie na sumę OC całej działalności.
Szukasz ubezpieczenia dla firmy?
Wskaż rodzaj ubezpieczenia i podaj dane kontaktowe. Formularz wypełnisz w kilka minut.
Limit na jedno zdarzenie i w agregacie
Limity wyraża się na dwa sposoby, często łącznie. Limit na jedno zdarzenie ogranicza wypłatę za pojedynczy wypadek. Limit na wszystkie zdarzenia (agregat) ogranicza łączną wypłatę za wszystkie wypadki w okresie ubezpieczenia. Po jego wyczerpaniu ochrona w danym okresie się kończy, chyba że firma go uzupełni.
W ubezpieczeniach mienia wypłata odszkodowania często zmniejsza sumę ubezpieczenia na resztę okresu (zob. konsumpcja sumy ubezpieczenia). W OC tę rolę pełni suma gwarancyjna na zdarzenie i w agregacie.
Koszty w sumie czy ponad sumę
Część kosztów związanych ze szkodą ubezpieczyciel pokrywa w granicach sumy, a część może pokrywać ponad nią. Kodeks cywilny przesądza jedną kwestię: koszty celowego ratowania mienia i zapobiegania szkodzie ubezpieczyciel zwraca w granicach sumy ubezpieczenia, choćby środki okazały się bezskuteczne, a umowa może przewidywać zasady korzystniejsze (art. 826 § 4 KC).
O innych kosztach (uprzątnięciu pozostałości, kosztach obrony w sporze z poszkodowanym, ekspertyzach) decydują OWU. Gdy koszty mieszczą się w sumie, każda złotówka wydana na nie zmniejsza kwotę dostępną na samo odszkodowanie. Przy wysokich szkodach i długich sporach różnica bywa istotna.
Jak limit działa razem z udziałem własnym
Podlimit i udział własny działają łącznie, a wynik zależy od kolejności zapisanej w OWU.
Udział własny bywa kwotowy, procentowy albo czasowy (zob. franszyza redukcyjna a udział własny). Przy wyborze wysokości podlimitów punktem odniesienia jest realna wartość mienia narażonego na dane ryzyko – np. maksymalny stan towaru w magazynie, a nie średni.
Czytaj dalej
Zobacz też
ArtykułKlauzule dodatkowe
Co zmieniają klauzule dodatkowe w ubezpieczeniu majątku firmy?
ArtykułWymagane zabezpieczenia
Wymagane zabezpieczenia w ubezpieczeniu firmy to m.in. zamki, alarm, gaśnice i przeglądy instalacji.
ArtykułJak czytać OWU
Jak czytać OWU, żeby wiedzieć, kiedy szkoda zostanie pokryta?
ArtykułPolisa, wniosek i OWU
Z jakich dokumentów składa się umowa ubezpieczenia firmy i co wiąże, gdy polisa różni się od OWU lub wniosku?
Pytania
Najczęstsze pytania
Czy podlimit zwiększa sumę ubezpieczenia?
Zwykle nie. Podlimit mieści się wewnątrz sumy głównej i ogranicza wypłatę za dany rodzaj szkody. Niektóre OWU przewidują jednak limity „ponad sumę”, np. dla kosztów dodatkowych – wtedy jest to wyraźnie zapisane w polisie lub OWU.
Co się dzieje, gdy wyczerpię limit w agregacie?
Do końca okresu ubezpieczenia ubezpieczyciel nie płaci za kolejne zdarzenia z tego zakresu, chyba że strony uzgodnią uzupełnienie limitu, zwykle za dodatkową składką. Przy wymaganiach kontrahentów sprawdź, czy dopuszczają polisę z agregatem.
Gdzie w polisie znaleźć podlimity?
Zwykle w tabeli sum i limitów w polisie albo w klauzulach dodatkowych, a część podlimitów standardowych – w OWU, przy opisie danego ryzyka. Jeśli polisa nie wymienia podlimitu, sprawdź, czy OWU nie przewidują go domyślnie.