Pozew przeciwko ubezpieczycielowi – właściwość sądu i koszty
Gdy reklamacja i rozmowy nie przynoszą efektu, spór o odszkodowanie rozstrzyga sąd. Firma może pozwać ubezpieczyciela przed sądem swojej siedziby, ale musi się liczyć z rygorami postępowania gospodarczego, opłatą od pozwu i kosztem biegłego.
Opracowanie: redakcja Asevra · Aktualizacja:
Krótka odpowiedź
Powództwo o roszczenie z umowy ubezpieczenia można wytoczyć według właściwości ogólnej (przed sądem siedziby ubezpieczyciela) albo przed sądem właściwym dla siedziby lub miejsca zamieszkania ubezpieczającego, ubezpieczonego lub uprawnionego (art. 10 ust. 1 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej). Spór firmy z ubezpieczycielem o polisę firmową jest zwykle sprawą gospodarczą, w której wszystkie twierdzenia i dowody trzeba podać już w pozwie. Od pozwu o kwotę powyżej 20 000 zł pobiera się opłatę stosunkową 5% wartości sporu, z górnym limitem z ustawy.
Przed którym sądem pozwać ubezpieczyciela
Właściwość miejscową w sporach ubezpieczeniowych reguluje przepis szczególny: ustawa o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, a nie ogólne reguły kodeksu.
W praktyce firma zwykle pozywa przed sądem swojej siedziby – to wygodniejsze i tańsze przy wielu rozprawach. Poszkodowany z OC (np. kontrahent firmy, który dochodzi odszkodowania od jej ubezpieczyciela) zwykle także powołuje się na tę regułę; przy wątpliwościach może pozwać według właściwości ogólnej albo przed sąd miejsca zdarzenia (art. 35 KPC) – więcej o roszczeniu bezpośrednio od ubezpieczyciela OC.
Właściwość rzeczowa zależy od kwoty: sprawy o prawa majątkowe o wartości przedmiotu sporu powyżej 100 000 zł należą do sądu okręgowego (art. 17 pkt 4 KPC), niższe – do sądu rejonowego.
Sprawa gospodarcza – co to zmienia
Sprawami gospodarczymi są m.in. sprawy ze stosunków cywilnych między przedsiębiorcami w zakresie prowadzonej przez nich działalności gospodarczej (art. 458² § 1 pkt 1 KPC). Ubezpieczyciel jest przedsiębiorcą, a polisa firmowa dotyczy działalności firmy, więc spór zwykle trafia do wydziału gospodarczego i toczy się według przepisów o postępowaniu w sprawach gospodarczych.
Pozew musi też zawierać m.in. dokładnie określone żądanie, datę wymagalności roszczenia i informację, czy strony próbowały mediacji lub innego pozasądowego rozwiązania sporu – a jeśli nie, dlaczego (art. 187 § 1 KPC). Wcześniejsza reklamacja do ubezpieczyciela albo propozycja mediacji w Sądzie Polubownym przy KNF pomaga ten wymóg spełnić.
Szukasz ubezpieczenia dla firmy?
Wskaż rodzaj ubezpieczenia i podaj dane kontaktowe. Formularz wypełnisz w kilka minut.
Koszty procesu
- Opłata od pozwu do 20 000 zł: opłata stała według przedziałów z art. 13 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
- Opłata od pozwu powyżej 20 000 zł: 5% wartości przedmiotu sporu, z górnym limitem kwotowym z art. 13 ust. 2 tej ustawy
- Biegły: zaliczka na wynagrodzenie biegłego, zwykle od strony, która wnosi o dowód
- Pełnomocnik: wynagrodzenie według umowy z adwokatem lub radcą prawnym
- Zwrot kosztów: strona przegrywająca zwraca co do zasady koszty procesu przeciwnikowi, a przy częściowym wygraniu koszty się rozdziela
Opłatę od apelacji pobiera się na podobnych zasadach. Ponieważ koszty rosną wraz z wartością sporu, przed złożeniem pozwu warto rzetelnie policzyć, czego firma może się domagać – zawyżone żądanie zwiększa opłatę i ryzyko zwrotu kosztów przeciwnikowi.
Biegły i dowody – na czym zwykle opiera się wyrok
Sąd nie ma wiedzy specjalistycznej o kosztach odbudowy hali czy przyczynach awarii maszyny, więc w sporach o odszkodowanie zwykle powołuje biegłego – rzeczoznawcę budowlanego, mechanika, specjalistę od wyceny. Opinia biegłego często przesądza o wyniku sprawy. Firma może wnosić o konkretne zakresy opinii i zgłaszać do niej zarzuty.
Dobrze, gdy dowody istnieją od dnia szkody: dokumentacja zdjęciowa, protokoły, faktury, ewidencja środków trwałych, korespondencja z likwidatorem. Pomocna jest lista dokumentów do likwidacji szkody dla danego jej rodzaju.
Odsetki i termin
Ubezpieczyciel spełnia świadczenie w 30 dni od zawiadomienia o wypadku, a gdy wyjaśnienie okoliczności w tym czasie nie jest możliwe – w 14 dni od dnia, w którym przy należytej staranności było to możliwe; część bezsporną zawsze w 30 dni (art. 817 KC). Gdy minie termin wypłaty odszkodowania, firma może żądać odsetek za opóźnienie (art. 481 KC).
Pozew trzeba złożyć przed upływem terminu przedawnienia z art. 819 KC. Wniesienie pozwu przerywa bieg przedawnienia (art. 123 § 1 pkt 1 KC), a nowy termin nie biegnie, dopóki postępowanie się nie zakończy (art. 124 § 2 KC).
Czytaj dalej
Zobacz też
ArtykułPrzedawnienie roszczeń
Kiedy przedawnia się roszczenie z umowy ubezpieczenia?
ArtykułWypowiedzenie przez ubezpieczyciela
Kiedy ubezpieczyciel może wypowiedzieć roczną polisę firmy?
ArtykułUpadłość ubezpieczyciela
Co dzieje się z polisą firmy, gdy ubezpieczyciel upada?
ArtykułOdmowa wypłaty
Co może zrobić firma po odmowie wypłaty odszkodowania?
Pytania
Najczęstsze pytania
Czy firma może pozwać ubezpieczyciela w swoim mieście?
Tak. Powództwo z umowy ubezpieczenia można wytoczyć przed sądem właściwym dla siedziby ubezpieczającego, ubezpieczonego lub uprawnionego (art. 10 ust. 1 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej) – alternatywnie przed sądem siedziby ubezpieczyciela.
Czy przed pozwem trzeba złożyć reklamację?
Ustawa nie wymaga reklamacji jako warunku pozwu. Pozew musi jednak informować, czy strony próbowały mediacji lub innego pozasądowego rozwiązania sporu (art. 187 § 1 pkt 3 KPC), a reklamacja porządkuje stanowiska i dowody.
Czy w sporze z ubezpieczycielem trzeba mieć adwokata lub radcę prawnego?
Prawo nie nakłada takiego obowiązku w pierwszej instancji, ale rygory postępowania gospodarczego i znaczenie opinii biegłego sprawiają, że przy większych kwotach firmy zwykle korzystają z profesjonalnego pełnomocnika.