Upadłość lub problemy ubezpieczyciela – co z polisą firmy
Upadłość zakładu ubezpieczeń zdarza się rzadko, ale jej skutki dla firmy są poważne: umowy wygasają, a gwarancja Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego obejmuje tylko wybrane ubezpieczenia obowiązkowe i życiowe. Polisy majątkowe i dobrowolne OC zostają z roszczeniem do masy upadłości.
Opracowanie: redakcja Asevra · Aktualizacja:
Krótka odpowiedź
Po ogłoszeniu upadłości ubezpieczyciela jego umowy wygasają, jeśli kurator nie przeniesie portfela do innego zakładu: umowy dobrowolne majątkowe i OC w miesiąc, a obowiązkowe i na życie w 3 miesiące (art. 476 Prawa upadłościowego). Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny zaspokaja tylko roszczenia z ubezpieczeń obowiązkowych i umów na życie, a przy obowiązkowych ubezpieczeniach z innych ustaw (np. OC zawodowe) i umowach na życie wypłaca 50%, do równowartości 30 000 euro, wyłącznie osobom fizycznym (art. 98 ust. 2–3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych). Roszczenia z polis dobrowolnych, a w przypadku spółki także z obowiązkowego OC zawodowego sprawcy, zgłasza się do masy upadłości albo dochodzi ich od sprawcy.
Nadzór nad ubezpieczycielami – dlaczego upadłości są rzadkie
Zakłady ubezpieczeń działają na podstawie zezwolenia i pod nadzorem Komisji Nadzoru Finansowego. Muszą spełniać wymogi kapitałowe i tworzyć rezerwy na przyszłe wypłaty według unijnego systemu Wypłacalność II (Solvency II). Co roku publikują sprawozdanie o wypłacalności i kondycji finansowej – to publiczne źródło informacji o ich sytuacji.
Gdy zakład ma problemy, organ nadzoru może zastosować środki naprawcze, a w skrajnym przypadku – złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości. Wniosek o upadłość zakładu ubezpieczeń może zgłosić tylko sam zakład albo KNF (art. 471 Prawa upadłościowego). Nadzór nie gwarantuje jednak wypłacalności, a ocena kondycji konkretnego ubezpieczyciela należy do firmy i dystrybutora ubezpieczeń, z którym rozmawia – Asevra takich ocen nie formułuje.
Co dzieje się z umowami po ogłoszeniu upadłości
Prawo upadłościowe zawiera osobne przepisy o upadłości zakładu ubezpieczeń. Sąd ustanawia kuratora, który reprezentuje interesy ubezpieczających, ubezpieczonych i uprawnionych (art. 473), i może on zawrzeć umowę o przeniesienie portfela ubezpieczeń do innego zakładu – także z obniżeniem sum ubezpieczenia lub wypłat (art. 474 ust. 2).
Z dniem ogłoszenia upadłości aktywa pokrywające rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe tworzą osobną masę upadłości, z której w pierwszej kolejności, po kosztach jej likwidacji, zaspokaja się wierzytelności z umów ubezpieczenia (art. 477–478). Niezaspokojone z niej wierzytelności z umów ubezpieczenia trafiają do pierwszej kategorii planu podziału ogólnej masy (art. 478 ust. 2). Ostateczna kwota zależy jednak od majątku upadłego – i może być niższa niż roszczenie.
Szukasz ubezpieczenia dla firmy?
Wskaż rodzaj ubezpieczenia i podaj dane kontaktowe. Formularz wypełnisz w kilka minut.
Co pokrywa Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny
| rodzaj ubezpieczenia | czy UFG zaspokaja roszczenia po upadłości zakładu | zakres |
|---|---|---|
| OC posiadaczy pojazdów mechanicznych | tak | w granicach określonych w ustawie (art. 98 ust. 2a i art. 111) |
| OC rolników i ubezpieczenie budynków rolniczych | tak | w granicach określonych w ustawie (art. 98 ust. 2 pkt 1) |
| inne ubezpieczenia obowiązkowe z odrębnych ustaw – np. obowiązkowe OC zawodowe | tak – tylko dla poszkodowanych lub uprawnionych osób fizycznych | 50% wierzytelności, do równowartości 30 000 euro (art. 98 ust. 2 pkt 2 i ust. 3) |
| ubezpieczenia na życie | tak – tylko dla osób fizycznych | 50% wierzytelności, do równowartości 30 000 euro (art. 98 ust. 2 pkt 2 i ust. 3) |
| dobrowolne ubezpieczenia majątkowe (mienie, maszyny, utrata zysku, cargo) | nie | roszczenie do masy upadłości |
| dobrowolne OC (OC działalności ponad obowiązek, D&O, cyber) | nie | roszczenie do masy upadłości |
| AC floty, assistance, NNW | nie | roszczenie do masy upadłości |
Kwotę w euro przelicza się na złote według średniego kursu NBP z dnia ogłoszenia upadłości (albo oddalenia wniosku lub umorzenia postępowania, gdy majątek nie wystarcza nawet na koszty). Fundusz zaspokaja roszczenie w 30 dni od otrzymania akt szkody od zakładu lub syndyka (art. 109 ust. 1). Wypłaty z ubezpieczeń obowiązkowych z odrębnych ustaw i z umów na życie trafiają wyłącznie do poszkodowanych lub uprawnionych osób fizycznych (art. 98 ust. 3) – poszkodowana spółka nie dostanie ich od Funduszu. Aktualne komunikaty o postępowaniach publikuje UFG na ufg.pl.
Ubezpieczyciele z innych państw UE
Na polskim rynku działają także zakłady z innych państw Unii – przez oddział albo w ramach swobody świadczenia usług. Nadzór nad ich wypłacalnością sprawuje organ państwa siedziby, a postępowanie upadłościowe toczy się według prawa tego państwa. Dla OC posiadaczy pojazdów ustawa przewiduje mechanizm ochronny: UFG zaspokaja roszczenia poszkodowanych mających miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce ze zdarzeń w Polsce, gdy wobec zakładu z siedzibą w UE (także polskiego) wszczęto postępowanie upadłościowe albo likwidacyjne (art. 98 ust. 2a). Dla innych rodzajów ochrony zasady zależą od przepisów państwa siedziby zakładu.
Co powinna zrobić firma, gdy jej ubezpieczyciel ma problemy
- Ustal datę ogłoszenia upadłości i terminy wygaśnięcia umów (miesiąc lub 3 miesiące).
- Sprawdź, czy kurator przeniósł portfel – jeśli tak, ochrona trwa u przejmującego zakładu, ale może mieć obniżone sumy.
- Zorganizuj nową ochronę przed wygaśnięciem umów, zwłaszcza obowiązkowych i wymaganych w umowach z bankiem, leasingodawcą, zamawiającym.
- Przy OC claims made zabezpiecz ciągłość ochrony – przerwa może pozbawić ochrony roszczeń zgłoszonych później.
- Zgłoś wierzytelności (niewypłacone odszkodowania, zwrot składki za niewykorzystany okres – art. 813 § 1 KC) w postępowaniu upadłościowym w terminie wskazanym w obwieszczeniu.
- Poinformuj kontrahentów, którzy wymagają polisy, o zmianie ubezpieczyciela.
Przy organizowaniu nowej ochrony pomaga dystrybutor ubezpieczeń (agent, broker albo zakład) – w umowie z brokerem może być przewidziana także pomoc w zgłaszaniu wierzytelności. Przed rozmową przydadzą się wskazówki o przygotowaniu do rozmowy z pośrednikiem i lista ubezpieczeń obowiązkowych dla firm, które trzeba odnowić bez przerwy. Jeśli obawiasz się, że wypłata nie dojdzie do skutku z innych powodów, zacznij od artykułu o odmowie wypłaty odszkodowania.
Czytaj dalej
Zobacz też
ArtykułOdmowa wypłaty
Co może zrobić firma po odmowie wypłaty odszkodowania?
ArtykułZaniżone odszkodowanie
Zaniżone odszkodowanie wynika zwykle z kilku pozycji kalkulacji, które firma może sprawdzić.
ArtykułReklamacja
Ile ubezpieczyciel ma czasu na odpowiedź na reklamację firmy i co oznacza jego milczenie?
ArtykułRzecznik Finansowy
Kiedy Rzecznik Finansowy pomoże firmie w sporze z ubezpieczycielem?
Pytania
Najczęstsze pytania
Czy UFG wypłaci odszkodowanie z polisy mienia firmy, gdy ubezpieczyciel upadnie?
Nie. Gwarancja UFG obejmuje ubezpieczenia obowiązkowe i umowy ubezpieczenia na życie (art. 98 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych). Roszczenia z dobrowolnych polis majątkowych firma zgłasza w postępowaniu upadłościowym, gdzie wierzytelności z umów ubezpieczenia mają pierwszeństwo.
Jak długo działa polisa po upadłości ubezpieczyciela?
Jeśli kurator nie przeniesie portfela, polisy dobrowolne wygasają w miesiąc od ogłoszenia upadłości, a obowiązkowe i na życie – w 3 miesiące (art. 476 Prawa upadłościowego). Przy przeniesieniu portfela ochrona trwa u nowego ubezpieczyciela, czasem z obniżonymi sumami.
Czy obowiązkowe OC zawodowe jest chronione przez UFG w całości?
Nie. Przy ubezpieczeniach obowiązkowych wynikających z odrębnych ustaw, takich jak OC zawodowe, Fundusz zaspokaja 50% wierzytelności, najwyżej do równowartości 30 000 euro, i wypłaca je wyłącznie poszkodowanym lub uprawnionym osobom fizycznym (art. 98 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych). Poszkodowana spółka zgłasza roszczenie do masy upadłości albo dochodzi go od sprawcy.