Likwidacja szkody krok po kroku
Likwidacja szkody to postępowanie, w którym ubezpieczyciel ustala, co się stało, czy odpowiada za szkodę i ile wypłaci. Ma swoje etapy, terminy i prawa firmy, o których warto wiedzieć, zanim przyjdzie pierwsze pismo z prośbą o dokumenty.
Opracowanie: redakcja Asevra · Aktualizacja:
Krótka odpowiedź
Likwidację szkody prowadzi ubezpieczyciel. W ciągu 7 dni od zawiadomienia podejmuje postępowanie i informuje, jakie dokumenty są potrzebne (art. 29 ust. 1 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej). Następnie ustala stan faktyczny, zasadność roszczenia i wysokość świadczenia, a wypłaca je na podstawie uznania roszczenia, ugody albo wyroku (art. 28). Firma ma prawo wglądu do dokumentów zebranych w sprawie (art. 29 ust. 6).
Podstawa prawna postępowania
Kodeks cywilny określa terminy wypłaty (art. 817 KC), a ustawa o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej – obowiązki ubezpieczyciela w postępowaniu.
Etapy likwidacji
- Zgłoszenie szkody Firma zawiadamia ubezpieczyciela w terminie z umowy. Od tej daty biegnie 30-dniowy termin wypłaty z art. 817 § 1 KC (zob. zgłoszenie szkody – pierwsze kroki firmy).
- Potwierdzenie i lista dokumentów W ciągu 7 dni ubezpieczyciel podejmuje postępowanie, nadaje numer szkody, wyznacza likwidatora i wskazuje potrzebne dokumenty.
- Oględziny Likwidator (pracownik ubezpieczyciela albo zewnętrzny ekspert) ogląda miejsce i mienie, robi zdjęcia, spisuje protokół. Przy dużych szkodach w majątku zakład może powołać rzeczoznawców branżowych.
- Ustalenie odpowiedzialności Czy zdarzenie mieści się w zakresie umowy: definicje, wyłączenia, wymagane zabezpieczenia, obowiązki firmy przed szkodą i po niej.
- Ustalenie wysokości Kosztorys lub faktury naprawy, wartość mienia, zużycie, zasada proporcji, udział własny, limity (zob. jak ustalana jest wysokość odszkodowania).
- Decyzja i wypłata Uznanie roszczenia w całości lub części albo odmowa – zawsze z uzasadnieniem na piśmie, gdy wypłata jest niższa niż żądana. Możliwa jest też ugoda.
Przy dużych szkodach ubezpieczyciel może wypłacić zaliczkę albo bezsporną część odszkodowania przed zakończeniem postępowania. Bezsporną część ma obowiązek wypłacić w terminie 30 dni, nawet gdy reszta wymaga dalszych wyjaśnień (art. 817 § 2 KC). Pozostałe terminy wypłaty odszkodowania zależą od tego, kiedy wyjaśnienie okoliczności było możliwe.
Szukasz ubezpieczenia dla firmy?
Wskaż rodzaj ubezpieczenia i podaj dane kontaktowe. Formularz wypełnisz w kilka minut.
Obowiązki firmy w trakcie likwidacji
Ubezpieczyciel ustala okoliczności, ale firma musi wykazać to, z czego wywodzi swoje roszczenie: że doszło do zdarzenia, jaki był jego rozmiar i jaką wartość miało mienie (art. 6 KC). W praktyce oznacza to:
- terminowe przekazywanie dokumentów, o które prosi likwidator – albo pisemne wyjaśnienie, dlaczego ich nie ma i czym można je zastąpić;
- udostępnienie miejsca szkody i uszkodzonego mienia do oględzin;
- informowanie o nowych ustaleniach, na przykład o odnalezieniu skradzionego mienia;
- niepodejmowanie działań, które utrudnią regres – jak ugoda ze sprawcą bez zgody ubezpieczyciela.
Co przygotować przy konkretnym rodzaju szkody, zestawiamy w artykule o dokumentach do likwidacji szkody w firmie. Po stronie firmy mogą działać własni eksperci (zob. niezależny likwidator szkód i rzeczoznawca firmy).
Decyzja i uzasadnienie
Jeśli odszkodowanie nie przysługuje albo przysługuje w innej wysokości niż żądana, ubezpieczyciel informuje o tym na piśmie, wskazując okoliczności i podstawę prawną odmowy oraz pouczając o możliwości dochodzenia roszczeń w sądzie (art. 29 ust. 5 ustawy). Gdy nie wypłaci świadczenia w terminie, musi zawiadomić na piśmie o przyczynach i wypłacić bezsporną część (art. 29 ust. 4).
Decyzja w pierwszej kolejności wymaga sprawdzenia rachunku: czy ubezpieczyciel przyjął właściwą wartość, czy zastosował zużycie albo proporcję zgodnie z OWU, czy odjął właściwy udział własny. Przy odmowie lub zaniżeniu firma ma kilka dróg (zob. odmowa wypłaty odszkodowania – co może zrobić firma).
Dostęp do akt szkody
Firma może zobaczyć, na czym ubezpieczyciel oparł decyzję. To jedno z najważniejszych praw w likwidacji.
- Kto ma prawo dostępu: ubezpieczający, ubezpieczony, osoba występująca z roszczeniem, uprawniony (art. 29 ust. 6)
- Co obejmuje: informacje i dokumenty zgromadzone w celu ustalenia odpowiedzialności lub wysokości świadczenia – protokoły, kosztorysy, ekspertyzy, zdjęcia
- Forma: na żądanie także w postaci elektronicznej (art. 29 ust. 7)
- Kopie: na koszt wnioskującego, po kosztach zwykłych w obrocie, z potwierdzeniem zgodności (art. 29 ust. 6 i 9)
- Jak długo zakład przechowuje akta: do upływu terminu przedawnienia roszczeń z umowy (art. 29 ust. 10)
Wniosek o udostępnienie akt warto złożyć na piśmie, z numerem szkody, zaraz po otrzymaniu decyzji – albo wcześniej, gdy likwidacja się przeciąga. Ekspertyza ubezpieczyciela bywa podstawą do weryfikacji kalkulacji przez rzeczoznawcę firmy.
Rola pośrednika w likwidacji
Broker może, w granicach pełnomocnictwa, prowadzić korespondencję z ubezpieczycielem, kompletować dokumenty i sprawdzać kalkulację. Agent działa na rzecz zakładu ubezpieczeń, ale zawiadomienia i oświadczenia złożone agentowi na piśmie lub innym trwałym nośniku uznaje się za złożone zakładowi (art. 30 ust. 1 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej). Zakres pomocy przy szkodzie ustala się z pośrednikiem przy zawieraniu umowy. Asevra nie prowadzi likwidacji i nie reprezentuje firm w sprawach szkodowych.
Czytaj dalej
Zobacz też
ArtykułTerminy wypłaty
Termin wypłaty odszkodowania to 30 dni od zawiadomienia, a przy trudnej likwidacji 14 dni od wyjaśnienia okoliczności.
ArtykułDokumenty do szkody
Jakie dokumenty przygotować do likwidacji szkody w firmie?
ArtykułWysokość odszkodowania
Jak ustala się wysokość odszkodowania z ubezpieczenia majątku firmy?
ArtykułOdszkodowanie a VAT
Kiedy firma dostaje odszkodowanie netto, a kiedy brutto?
Pytania
Najczęstsze pytania
Czy muszę czekać z naprawą na oględziny likwidatora?
Z trwałą naprawą zwykle tak, o ile zwłoka nie zwiększa szkody. Działania ratownicze i prowizoryczne zabezpieczenia można i trzeba podjąć od razu. Gdy oględziny się opóźniają, udokumentuj stan zdjęciami i poinformuj ubezpieczyciela na piśmie o planowanej naprawie.
Czy mogę dostać kopię kosztorysu i ekspertyzy ubezpieczyciela?
Tak. Ubezpieczyciel udostępnia ubezpieczającemu, ubezpieczonemu i osobie występującej z roszczeniem dokumenty zgromadzone w celu ustalenia odpowiedzialności i wysokości świadczenia, na żądanie także elektronicznie (art. 29 ust. 6–7 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej).
Czy ubezpieczyciel może wypłacić odszkodowanie w częściach?
Tak. Część bezsporną musi wypłacić w terminie 30 dni od zawiadomienia, nawet gdy reszta wymaga wyjaśnień (art. 817 § 2 KC). Przy dużych szkodach praktykuje się też zaliczki w trakcie postępowania.