Gwarancja celna i akcyzowa – zabezpieczenie należności
Organ celny i naczelnik urzędu skarbowego często wymagają zabezpieczenia, zanim zgodzą się na odroczenie płatności, procedurę specjalną albo skład podatkowy. Gwarancja ubezpieczeniowa jest jedną z form, które przyjmują – jeśli wystawił ją gwarant z oficjalnego wykazu.
Aktualizacja:
- Tylko uprawnieni dystrybutorzy ubezpieczeń z listy partnerów
- Bezpłatnie i bez zobowiązania do zawarcia umowy
- Tylko ubezpieczenia działalności firm (B2B)

Krótka odpowiedź
Gwarancja celna i akcyzowa to zobowiązanie gwaranta wobec organu celnego lub podatkowego, że zapłaci należności (cło, VAT z importu, akcyzę), jeśli firma ich nie ureguluje. Wymagają jej m.in. importerzy z odroczoną płatnością, agencje celne, prowadzący składy celne i podatkowe oraz zarejestrowani odbiorcy wyrobów akcyzowych. Gwarantem może być bank lub zakład ubezpieczeń wpisany do wykazu prowadzonego przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej.
Czym jest gwarancja celna
Dług celny powstaje m.in. przy dopuszczeniu towaru do obrotu albo przy naruszeniu warunków procedury specjalnej (np. tranzytu, składu celnego, odprawy czasowej). Unijny Kodeks Celny (UKC – rozporządzenie (UE) nr 952/2013) pozwala organom celnym wymagać zabezpieczenia długu istniejącego lub potencjalnego. Jedną z form jest zobowiązanie gwaranta – osoby trzeciej, która na piśmie zobowiązuje się zapłacić zabezpieczoną kwotę.
Inne formy zabezpieczenia to depozyt w gotówce i formy określone na podstawie art. 92 ust. 1 lit. c UKC (art. 53 i 54 Prawa celnego). Gwarancja pozwala uniknąć zamrożenia gotówki – przy dużych wolumenach importu różnica jest znacząca.
Zabezpieczenie pojedyncze a generalne
- Pojedyncze – dla jednej operacji, np. jednego zgłoszenia tranzytowego albo jednej odprawy.
- Generalne – dla wielu operacji w określonym czasie, do kwoty referencyjnej ustalonej przez organ. Typowe dla agencji celnych, przewoźników w tranzycie, firm z odroczoną płatnością należności i prowadzących skład celny.
Przy zabezpieczeniu generalnym organ może pozwolić na obniżenie jego kwoty lub zwolnić z niego firmy spełniające warunki określone w UKC i jego przepisach wykonawczych (m.in. status upoważnionego przedsiębiorcy – AEO). Warunki i progi ustala organ w decyzji – nie podajemy ich ogólnie, bo zależą od rodzaju operacji i historii firmy.
Zabezpieczenie akcyzowe
Ustawa o podatku akcyzowym wymaga zabezpieczenia od podmiotów, które przemieszczają lub przechowują wyroby akcyzowe z zawieszonym poborem akcyzy albo korzystają ze zwolnień. Do złożenia zabezpieczenia generalnego są obowiązane m.in. podmiot prowadzący skład podatkowy, zarejestrowany odbiorca, zarejestrowany wysyłający, podmiot pośredniczący i uprawniony odbiorca (art. 65 ust. 1). Wysokość zabezpieczenia ustala naczelnik urzędu skarbowego – na poziomie zobowiązań, które mogą powstać (art. 65 ust. 2).
- Zabezpieczenie ryczałtowe: 30% wysokości zabezpieczenia generalnego – na wniosek podmiotu spełniającego warunki ustawy (art. 65 ust. 8–9)
- Zwolnienie: naczelnik urzędu skarbowego zwalnia z obowiązku złożenia zabezpieczenia podmiot prowadzący skład podatkowy, który spełnia warunki z art. 64 ust. 1
- Formy: w sprawach nieuregulowanych w ustawie o akcyzie stosuje się Ordynację podatkową (art. 6), która wymienia m.in. gwarancję bankową lub ubezpieczeniową (art. 33d § 2 pkt 1)
- Gwarant: osoba wpisana do wykazu gwarantów z art. 52 Prawa celnego (art. 33e Ordynacji podatkowej)
Zabezpieczenie generalne jest obciążane kwotą akcyzy przy każdym przemieszczeniu i zwalniane po jego zakończeniu – w systemie elektronicznym. Gdy kwota gwarancji jest za niska, kolejne przemieszczenia mogą zostać zablokowane, dlatego firmy monitorują stan obciążenia na bieżąco.
Szukasz ubezpieczenia dla firmy?
Wskaż rodzaj ubezpieczenia i podaj dane kontaktowe. Formularz wypełnisz w kilka minut.
Kto zwykle składa gwarancję celną lub akcyzową
- Agencje celne i spedytorzy – zabezpieczenie generalne dla odpraw i tranzytu na rzecz klientów.
- Importerzy – odroczenie płatności należności, procedury specjalne, skład celny (ubezpieczenia w imporcie i eksporcie).
- Producenci i dystrybutorzy wyrobów akcyzowych – paliwa, alkohol, wyroby tytoniowe, energia (skład podatkowy, zarejestrowany odbiorca).
- Przewoźnicy w tranzycie – zależnie od procedury i statusu.
Granice gwarancji celnej i akcyzowej
Gwarancja nie zmniejsza odpowiedzialności firmy. Gdy organ wystąpi do gwaranta, firma zwraca mu całą kwotę – tak samo jak w innych gwarancjach ubezpieczeniowych.
Na co zwrócić uwagę przed zawarciem umowy
- Rodzaj zabezpieczenia (pojedyncze, generalne, ryczałtowe) i organ, który je przyjmuje.
- Wzór treści gwarancji wymagany przez organ i zakres operacji, które ma obejmować.
- Kwota referencyjna lub kwota ustalona przez naczelnika urzędu skarbowego i zapas na wzrost wolumenu.
- Okres ważności i zasady jego przedłużania, aby uniknąć przerwy w zabezpieczeniu.
- Sprawdzenie, czy gwarant figuruje w wykazie gwarantów w BIP.
Czym jest Asevra, a czym nie jest
Asevra jest portalem wiedzy – nie jest zakładem ubezpieczeń ani pośrednikiem i nie prowadzi dystrybucji ubezpieczeń. Nie ocenia możliwości uzyskania gwarancji i nie wskazuje gwaranta. Asevra przekazuje zapytanie. Analizę potrzeb, doradztwo, propozycję ubezpieczenia i zawarcie umowy prowadzi partner.
Czytaj dalej
Zobacz też
UbezpieczenieGwarancja turystyczna
Zabezpieczenie podróżnych na wypadek niewypłacalności
UbezpieczenieGwarancja wadialna
Wadium w przetargu bez zamrażania gotówki
UbezpieczenieNależyte wykonanie
Zabezpieczenie kontraktu zamiast kaucji w gotówce
UbezpieczenieUsunięcie wad i usterek
Zabezpieczenie roszczeń z rękojmi po odbiorze
Pytania
Najczęstsze pytania
Czy każdy zakład ubezpieczeń może wystawić gwarancję celną?
Nie. Organy celne przyjmują gwarancję od podmiotu wpisanego do wykazu gwarantów prowadzonego przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej albo od gwaranta akredytowanego w Unii zgodnie z UKC. Wykaz jest publikowany w Biuletynie Informacji Publicznej.
Czy zabezpieczenie akcyzowe może być niższe niż wyliczone zobowiązania?
Tak. Na wniosek podmiotu spełniającego warunki ustawy naczelnik urzędu skarbowego wyraża zgodę na zabezpieczenie ryczałtowe w wysokości 30% zabezpieczenia generalnego (art. 65 ust. 8 i 9 ustawy o podatku akcyzowym). Podmiot prowadzący skład podatkowy, który spełnia warunki z art. 64 ust. 1, zostaje zwolniony z zabezpieczenia.
Czy gwarancja celna obejmuje VAT z importu?
Zabezpieczenie długu celnego obejmuje należności przywozowe, a w wielu procedurach także inne należności pobierane przy imporcie, w tym podatek VAT i akcyzę. Zakres wskazuje decyzja organu i treść gwarancji – sprawdź go z agencją celną.
