Gwarancja zwrotu zaliczki
Zaliczka pozwala wykonawcy kupić materiały i ruszyć z kontraktem, zanim wystawi pierwszą fakturę. Zamawiający chce jednak odzyskać pieniądze, jeśli umowa nie zostanie wykonana – stąd gwarancja zwrotu zaliczki.
Aktualizacja:
- Tylko uprawnieni dystrybutorzy ubezpieczeń z listy partnerów
- Bezpłatnie i bez zobowiązania do zawarcia umowy
- Tylko ubezpieczenia działalności firm (B2B)

Krótka odpowiedź
Gwarancja zwrotu zaliczki to zobowiązanie gwaranta, że zwróci zamawiającemu zaliczkę (albo jej nierozliczoną część), jeśli wykonawca nie wykona umowy i sam jej nie odda. W zamówieniach publicznych zamawiający musi żądać zabezpieczenia, gdy przewidywane zaliczki przekraczają 20% wynagrodzenia wykonawcy. Kwota gwarancji zwykle maleje w miarę rozliczania zaliczki w kolejnych fakturach.
Czym jest gwarancja zwrotu zaliczki
Zaliczka to część wynagrodzenia wypłacona przed wykonaniem świadczenia. Jeśli wykonawca ją otrzyma, a potem nie wykona umowy, zamawiający ma roszczenie o zwrot – ale jego wartość zależy od wypłacalności wykonawcy. Gwarancja zwrotu zaliczki przenosi to ryzyko na gwaranta: beneficjent żąda zapłaty od zakładu ubezpieczeń, który następnie odzyskuje kwotę od wykonawcy.
Ustawa przewiduje wyjątki dla części zamawiających (art. 442 ust. 6). Zaliczki pojawiają się też w umowach dłuższych niż 12 miesięcy: zamawiający publiczny płaci wtedy wynagrodzenie w częściach albo udziela zaliczki, a zaliczka nie może być mniejsza niż 5% wynagrodzenia należnego wykonawcy (art. 443 ust. 1 i 3).
W umowach prywatnych zaliczka i jej zabezpieczenie wynikają wyłącznie z ustaleń stron (art. 353¹ Kodeksu cywilnego). Typowe sytuacje to produkcja maszyn i konstrukcji na zamówienie, dostawy linii technologicznych, budowa obiektów z drogimi materiałami kupowanymi na początku kontraktu.
Klauzula redukcyjna – kwota gwarancji maleje
Wykonawca rozlicza zaliczkę, potrącając jej część z kolejnych faktur. Gwarancja z klauzulą redukcyjną zmniejsza się wtedy automatycznie – o kwoty rozliczone w fakturach zaakceptowanych przez zamawiającego albo według harmonogramu z dokumentu.
Bez klauzuli redukcyjnej gwarancja do końca ważności obejmuje pełną kwotę, a wykonawca płaci prowizję i obciąża limit gwarancyjny ponad rzeczywistą potrzebę.
Szukasz ubezpieczenia dla firmy?
Wskaż rodzaj ubezpieczenia i podaj dane kontaktowe. Formularz wypełnisz w kilka minut.
Kiedy firmy zwykle spotykają się z tą gwarancją
- Wykonawcy dużych zamówień publicznych – gdy specyfikacja warunków zamówienia (SWZ) przewiduje zaliczki, zwłaszcza powyżej progu 20% wynagrodzenia.
- Producenci urządzeń na zamówienie – odbiorca płaci część ceny z góry, a producent zabezpiecza ją gwarancją.
- Firmy realizujące projekty współfinansowane ze środków publicznych – zasady zaliczek określa wtedy także umowa o dofinansowanie zamawiającego.
Granice gwarancji zwrotu zaliczki
Często gwarancja wchodzi w życie dopiero po wpływie zaliczki na wskazany w niej rachunek wykonawcy. Dzięki temu wykonawca nie płaci za zabezpieczenie pieniędzy, których jeszcze nie dostał, a beneficjent sprawdza ten zapis przed wypłatą zaliczki.
Na co zwrócić uwagę przed zawarciem umowy
- Kwota i termin wypłaty zaliczki, rachunek, na który ma wpłynąć.
- Harmonogram rozliczania zaliczki w fakturach i mechanizm redukcji sumy gwarancji.
- Termin ważności z zapasem na opóźnienia w realizacji i aneksy.
- Wzór gwarancji wymagany w SWZ lub umowie.
- Czy w kontrakcie wymagane są także gwarancja należytego wykonania i gwarancja usunięcia wad – łączne obciążenie limitu.
Kwotę gwarancji zwrotu zaliczki razem z wadium i zabezpieczeniem kontraktu możesz zestawić w kalkulatorze wadium i gwarancji należytego wykonania. Obok zaliczki kontrakt zabezpiecza zwykle gwarancja należytego wykonania umowy; pozostałe rodzaje zebraliśmy w przeglądzie gwarancje ubezpieczeniowe.
Czym jest Asevra, a czym nie jest
Asevra jest portalem wiedzy – nie jest zakładem ubezpieczeń ani pośrednikiem i nie prowadzi dystrybucji ubezpieczeń. Nie ocenia możliwości uzyskania gwarancji i nie wskazuje gwaranta. Asevra przekazuje zapytanie. Analizę potrzeb, doradztwo, propozycję ubezpieczenia i zawarcie umowy prowadzi partner.
Czytaj dalej
Zobacz też
UbezpieczenieGwarancja zapłaty
Zabezpieczenie wynagrodzenia wykonawcy
UbezpieczenieGwarancja celna i akcyzowa
Zabezpieczenie długu celnego i akcyzy
UbezpieczenieGwarancja turystyczna
Zabezpieczenie podróżnych na wypadek niewypłacalności
UbezpieczenieGwarancja wadialna
Wadium w przetargu bez zamrażania gotówki
Pytania
Najczęstsze pytania
Czy zamawiający publiczny musi wypłacić zaliczkę?
Co do zasady nie – może jej udzielić, jeśli przewidział to w dokumentach zamówienia. Przy umowach dłuższych niż 12 miesięcy musi jednak płacić wynagrodzenie w częściach albo udzielić zaliczki (art. 443 ust. 1 PZP).
Czy gwarancję zwrotu zaliczki można zastąpić inną formą?
W zamówieniach publicznych tak – ustawa wymienia m.in. poręczenia bankowe, gwarancje bankowe, weksle z poręczeniem banku i zastaw rejestrowy (art. 442 ust. 3 PZP). Wybór formy określa umowa, która może też pozwalać na jej zmianę w trakcie realizacji.
Co się dzieje z gwarancją, gdy zaliczka zostanie w pełni rozliczona?
Przy klauzuli redukcyjnej suma gwarancji spada do zera i gwarancja wygasa, nawet przed końcem terminu ważności. Bez takiej klauzuli wygasa z upływem terminu albo po zwolnieniu przez beneficjenta.
