Ubezpieczenie D&O a OC działalności firmy
OC działalności obejmuje roszczenia wobec spółki za szkody wyrządzone klientom i innym osobom. Ubezpieczenie D&O obejmuje roszczenia kierowane osobiście do członków zarządu i rady nadzorczej – także te, które mogą zostać zaspokojone z ich prywatnego majątku.
Opracowanie: redakcja Asevra · Aktualizacja:
Krótka odpowiedź
OC działalności to ubezpieczenie spółki – pokrywa szkody na osobie i w mieniu, które spółka wyrządza innym. D&O to ubezpieczenie osób: członków zarządu, rady nadzorczej, często prokurentów i dyrektorów, za szkody finansowe wynikające z ich decyzji zarządczych, zawierane przez spółkę na rachunek tych osób (art. 808 KC). OC firmy nie obejmuje roszczeń kierowanych osobiście do członka zarządu, które mogą zostać zaspokojone z jego prywatnego majątku.
Porównanie w tabeli
| Kryterium | Ubezpieczenie D&O | OC działalności |
|---|---|---|
| Ubezpieczający | Spółka | Spółka |
| Ubezpieczeni | Członkowie organów i inne wskazane osoby zarządzające – na cudzy rachunek (art. 808 KC) | Spółka, zwykle także pracownicy w związku z wykonywaną pracą |
| Jakie roszczenia obejmuje | Roszczenia wobec osób zarządzających za szkody wyrządzone decyzjami lub zaniechaniami w zarządzaniu | Roszczenia wobec firmy za szkody wyrządzone w związku z działalnością lub mieniem |
| Rodzaj szkód | Przede wszystkim czysto finansowe | Przede wszystkim osobowe i rzeczowe oraz ich następstwa |
| Kto zgłasza roszczenia | Spółka, wspólnicy lub akcjonariusze, wierzyciele, organy podatkowe, syndyk | Klienci, kontrahenci, przechodnie, sąsiedzi – osoby trzecie |
| Typowe podstawy roszczeń | Art. 293 i 483 KSH (wobec spółki), art. 299 KSH (wierzyciele sp. z o.o.), art. 116 Ordynacji podatkowej (zaległości podatkowe) | Art. 415 KC (czyn niedozwolony), art. 471 KC (niewykonanie umowy) |
| Moment objęty ochroną | Zwykle zgłoszenie roszczenia w okresie ubezpieczenia (claims made), z datą retroaktywną i okresem dodatkowym | Zwykle zdarzenie w okresie ubezpieczenia (art. 822 § 2 KC) |
| Koszty obrony | Istotna część zakresu – często także w postępowaniach karnych i administracyjnych, w granicach OWU | Zwykle koszty obrony przed roszczeniem cywilnym |
| Z czyjego majątku zaspokaja się roszczenie | Prywatny majątek członka organu | Majątek spółki |
Dwa różne ryzyka
Członek zarządu odpowiada w kilku reżimach. Wobec spółki – za szkodę wyrządzoną działaniem lub zaniechaniem sprzecznym z prawem lub umową spółki, chyba że nie ponosi winy (art. 293 KSH dla sp. z o.o., art. 483 KSH dla spółki akcyjnej). Wobec wierzycieli spółki z o.o. – gdy egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna (art. 299 KSH). Wobec Skarbu Państwa – za zaległości podatkowe spółki na zasadach z art. 116 Ordynacji podatkowej. Wszystkie te roszczenia są kierowane do osoby fizycznej i mogą zostać zaspokojone z jej prywatnego majątku.
OC działalności to ubezpieczenie spółki jako przedsiębiorcy. Pokrywa roszczenia osób trzecich za szkody, które spółka wyrządziła, na przykład gdy firma instalacyjna wadliwie zamontowała urządzenie, które zalało lokal klienta. Nie obejmuje roszczeń spółki wobec własnego zarządu ani roszczeń wierzycieli wobec członka zarządu, bo to nie spółka jest w nich dłużnikiem – to osobista odpowiedzialność zarządu spółki.
Szukasz ubezpieczenia dla firmy?
Wskaż rodzaj ubezpieczenia i podaj dane kontaktowe. Formularz wypełnisz w kilka minut.
Konstrukcja polisy D&O
W polisie D&O spółka jest ubezpieczającym i płaci składkę, a ubezpieczonymi są członkowie jej organów – to ubezpieczenie na cudzy rachunek. Zakres zwykle dzieli się na części: ochrona osób, gdy płacą same; zwrot spółce kwot, którymi zwolniła członka zarządu ze zobowiązań; czasem ochrona samej spółki w określonych sprawach. Wyłączenia i kwestia kar zależą od OWU konkretnego ubezpieczenia D&O.
Większość polis D&O działa w systemie claims made: liczy się zgłoszenie roszczenia w okresie ubezpieczenia, a decyzja, której dotyczy roszczenie, musi być podjęta po dacie retroaktywnej. Kodeks cywilny dopuszcza taką konstrukcję (art. 822 § 3 KC). Od daty retroaktywnej i okresu dodatkowego po zakończeniu umowy (retroakcja i okres dodatkowy) zależy, czy polisa obejmie roszczenie dotyczące dawnej decyzji.
Jak porównujemy
Tabela opiera się na przepisach o odpowiedzialności członków organów (art. 293, 299, 483 KSH, art. 116 Ordynacji podatkowej), przepisach Kodeksu cywilnego o ubezpieczeniu na cudzy rachunek i OC (art. 808, 822) oraz na typowych konstrukcjach OWU D&O i OC działalności. Kryteria dotyczą tego, kto jest chroniony, przed jakimi roszczeniami i w jakim momencie.
Tabela nie obejmuje ubezpieczalności kar administracyjnych i grzywien, odpowiedzialności za składki ZUS i innych reżimów szczególnych – ocena zależy od przepisów i OWU. Nie obejmuje też kosztu ochrony ani wysokości sum gwarancyjnych.
Kiedy firmy zwykle rozważają D&O, a kiedy OC działalności
OC działalności rozważają zwykle wszystkie firmy, które mogą wyrządzić szkodę osobom trzecim – niezależnie od formy prawnej. To ochrona działalności, a nie zarządu, i jeden z rodzajów ubezpieczeń dla firm, o które najczęściej pytają kontrahenci.
D&O rozważają częściej spółki kapitałowe (zwłaszcza z rozbudowaną strukturą właścicielską, inwestorami zewnętrznymi, finansowaniem dłużnym, w okresie przejęć lub restrukturyzacji), a także osoby, które obejmują funkcję w zarządzie lub radzie nadzorczej i pytają o ochronę jeszcze przed powołaniem. Obie polisy działają obok siebie i się nie zastępują. Zakres i sumy ustala z firmą uprawniony dystrybutor ubezpieczeń po analizie potrzeb.
Czytaj dalej
Zobacz też
PorównanieCyber a OC działalności
Czy OC działalności pokryje skutki cyberataku lub wycieku danych?
PorównanieZdrowotne a abonament
Czym grupowe ubezpieczenie zdrowotne różni się od abonamentu medycznego dla pracowników?
PorównanieWadium w pieniądzu a gwarancja
Wadium wnieść w pieniądzu czy gwarancją wadialną?
PorównanieUbezpieczenie a samoubezpieczenie
Kiedy firma pokrywa straty sama, a kiedy przenosi je na ubezpieczyciela?
Pytania
Najczęstsze pytania
Czy D&O obejmuje członka zarządu jednoosobowej spółki z o.o.?
Tak, polisa może obejmować członków zarządu niezależnie od wielkości spółki. Przy spółce jednoosobowej, w której wspólnik jest jednocześnie prezesem, część roszczeń – np. spółki wobec prezesa – ma mniejsze znaczenie, ale roszczenia wierzycieli i organów podatkowych pozostają.
Czy D&O działa po odejściu członka zarządu ze spółki?
Zwykle tak, jeśli roszczenie zostanie zgłoszone w okresie obowiązywania polisy spółki albo w okresie dodatkowym, a dotyczy decyzji z czasu pełnienia funkcji. Dlatego ciągłość polisy po zmianach w zarządzie ma znaczenie także dla byłych członków.
Czy OC działalności spółki może obejmować członków zarządu?
W zakresie szkód osobowych i rzeczowych wyrządzonych przy działalności spółki – często tak, jako osoby, którymi spółka się posługuje. Nie obejmuje jednak typowych roszczeń z D&O, czyli osobistej odpowiedzialności za decyzje zarządcze i szkody czysto finansowe.