Klauzule dodatkowe w ubezpieczeniach firm – przegląd
Klauzule dodatkowe zmieniają OWU dla konkretnej umowy – najczęściej rozszerzają ochronę, czasem ją zawężają. Ta sama nazwa klauzuli może mieć w różnych OWU inną treść, więc liczy się jej brzmienie, nie tytuł.
Opracowanie: redakcja Asevra · Aktualizacja:
Krótka odpowiedź
Klauzula dodatkowa to postanowienie umowy, które zmienia lub uzupełnia OWU – jako część umowy ma przed nimi pierwszeństwo (art. 385 § 1 Kodeksu cywilnego, KC). Najczęstsze w ubezpieczeniach majątku firm to klauzule: 72 godzin, reprezentantów, automatycznego pokrycia, tolerancji niedoubezpieczenia (leeway), stempla bankowego, kosztów dodatkowych i mienia poza lokalizacją. Treść klauzul o tej samej nazwie różni się między ubezpieczycielami.
Czym jest klauzula i jak ją czytać
Klauzule są zwykle zebrane w katalogu klauzul danego ubezpieczyciela i włączane do umowy przez wpisanie ich nazwy lub numeru w polisie. Obowiązują tylko te klauzule, które wymienia polisa – sam katalog niczego nie rozszerza.
Przy każdej klauzuli sprawdź cztery rzeczy: co dokładnie zmienia w stosunku do OWU, czy ma podlimit, czy ma odrębny udział własny oraz czy wprowadza dodatkowe warunki, np. obowiązek deklaracji. Klauzula rozszerzająca zakres często zawiera też własne wyłączenia.
Klauzule, które zmieniają sposób liczenia szkód
Klauzula 72 godzin określa, że szkody wywołane przez ten sam żywioł (huragan, powódź, grad, trzęsienie ziemi) w ciągu 72 godzin traktuje się jako jedno zdarzenie. Dla firmy oznacza to jeden udział własny zamiast kilku. Może jednak oznaczać też jeden limit na zdarzenie, co przy dużych szkodach działa na niekorzyść – dlatego trzeba czytać klauzulę razem z tabelą limitów.
Klauzula szkody seryjnej w OC łączy wiele szkód z jednej przyczyny w jedno zdarzenie, z jedną sumą gwarancyjną i jednym udziałem własnym (zob. szkoda seryjna – klauzula w ubezpieczeniu OC). Największe znaczenie ma dla producentów i wykonawców.
Klauzula tolerancji niedoubezpieczenia (leeway) łagodzi zasadę proporcji: jeśli suma ubezpieczenia jest niższa od wartości mienia nie więcej niż o określony w klauzuli procent, ubezpieczyciel nie stosuje proporcjonalnego zmniejszenia odszkodowania.
Klauzula łagodzi skutki zasady proporcji, ale tylko w granicach tolerancji – więcej o zasadzie proporcji przy niedoubezpieczeniu.
Szukasz ubezpieczenia dla firmy?
Wskaż rodzaj ubezpieczenia i podaj dane kontaktowe. Formularz wypełnisz w kilka minut.
Klauzule, które zmieniają zakres ochrony
Klauzula automatycznego pokrycia obejmuje ochroną nowo nabyte mienie, zwykle do określonego procentu sumy ubezpieczenia, bez osobnego aneksu – pod warunkiem zgłoszenia go w terminie lub w deklaracji na koniec okresu i dopłaty składki. Przydaje się firmom, które często kupują maszyny lub zwiększają zapasy.
Klauzula kosztów dodatkowych rozszerza ochronę o koszty związane ze szkodą: uprzątnięcie pozostałości, wynajem rzeczoznawców, ustalenie przyczyny szkody, odtworzenie dokumentacji, przyspieszoną dostawę części. Zwykle ma własny podlimit.
Klauzule mienia poza lokalizacją obejmują mienie w transporcie własnym, u klientów, na wystawach lub w podróży służbowej. Bez nich ochrona dotyczy co do zasady adresów wskazanych w polisie.
Inne często spotykane rozszerzenia to klauzule przepięć, kradzieży zwykłej, strajków i zamieszek, cofnięcia się wody z kanalizacji, katastrofy budowlanej i szkód estetycznych. Wiele z nich odpowiada na typowe wyłączenia odpowiedzialności w ubezpieczeniu firmy.
Klauzule dotyczące osób i obowiązków
Klauzula reprezentantów ogranicza skutki umyślności i rażącego niedbalstwa do osób wskazanych jako reprezentanci – zwykle członków zarządu, prokurentów, wspólników. Bez niej ubezpieczyciel może powołać się na rażące niedbalstwo pracownika (art. 827 § 1 KC dopuszcza w umowie inne rozwiązanie). Od definicji reprezentanta zależy, jak szeroko działa ta klauzula – więcej o klauzuli reprezentantów.
Klauzula stempla bankowego przyjmuje za datę zapłaty składki dzień złożenia polecenia przelewu, jeśli na rachunku były środki – a nie dzień wpływu pieniędzy do ubezpieczyciela. Ma znaczenie, bo odpowiedzialność ubezpieczyciela często zależy od zapłaty składki lub raty (art. 814 KC).
Część klauzul dotyczy przedłużenia lub ciągłości ochrony – np. przy zmianie lokalizacji albo przy odnowieniu umowy. Ich nazwy i treść różnią się na rynku najbardziej, dlatego zawsze sprawdzaj brzmienie.
Klauzule w skrócie – co sprawdzić
| klauzula | co zmienia | o co zapytać przed podpisem |
|---|---|---|
| 72 godzin | szkody od jednego żywiołu w 72 godzinach to jedno zdarzenie | których żywiołów dotyczy, czy łączy też limit na zdarzenie |
| szkody seryjnej (OC) | wiele szkód z jednej przyczyny to jedno zdarzenie | jaka data szkody seryjnej, czy jedna suma na całą serię |
| leeway | proporcji nie stosuje się do określonego procentu niedoubezpieczenia | jaki procent tolerancji, czy dotyczy wszystkich grup mienia |
| automatycznego pokrycia | nowe mienie chronione bez aneksu | do jakiego procentu sumy, w jakim terminie zgłoszenie |
| kosztów dodatkowych | koszty uprzątnięcia, ekspertyz, dokumentacji | jaki podlimit, czy w sumie, czy ponad nią |
| reprezentantów | rażące niedbalstwo tylko osób z definicji | kto jest reprezentantem w Twojej firmie |
| stempla bankowego | dzień przelewu jako dzień zapłaty składki | czy wymaga wystarczających środków na rachunku |
Tabela opisuje typowe działanie klauzul – konkretne brzmienie wynika z katalogu klauzul ubezpieczyciela wymienionego w polisie. Odpowiedzi na pytania z ostatniej kolumny warto mieć na piśmie od partnera albo ubezpieczyciela.
Klauzule zawężające
Klauzula nie zawsze działa na korzyść firmy. Do polisy mogą trafić klauzule wprowadzające dodatkowe wyłączenia (np. cyber, sankcje, terroryzm), wymogi zabezpieczeń albo podlimity niższe niż w OWU. Ubezpieczyciel stosuje je przy ryzykach ocenionych jako podwyższone.
Czytaj dalej
Zobacz też
ArtykułWymagane zabezpieczenia
Wymagane zabezpieczenia w ubezpieczeniu firmy to m.in. zamki, alarm, gaśnice i przeglądy instalacji.
ArtykułJak czytać OWU
Jak czytać OWU, żeby wiedzieć, kiedy szkoda zostanie pokryta?
ArtykułPolisa, wniosek i OWU
Z jakich dokumentów składa się umowa ubezpieczenia firmy i co wiąże, gdy polisa różni się od OWU lub wniosku?
ArtykułDokument IPID
Czym jest IPID, czyli karta produktu ubezpieczeniowego?
Pytania
Najczęstsze pytania
Czy klauzula o tej samej nazwie działa u każdego ubezpieczyciela tak samo?
Nie. Nazwy klauzul są podobne na rynku, ale treść, podlimity i warunki się różnią. Klauzula 72 godzin u jednego ubezpieczyciela obejmuje wszystkie żywioły, u innego tylko wybrane – liczy się brzmienie w katalogu klauzul.
Czy można dodać klauzulę w trakcie trwania umowy?
Zwykle tak, aneksem, za dodatkową składką liczoną za pozostały okres. Ochrona z nowej klauzuli zaczyna się od daty wskazanej w aneksie, a nie od początku umowy.