Przetarg na 6 mln zł – koszt wadium w gotówce i gwarancji
Przykładowa firma budowlana (dane wymyślone na potrzeby ilustracji) składa ofertę w przetargu w trybie podstawowym i musi wnieść wadium. Przykład porównuje mechanizm wadium w pieniądzu i w gwarancji ubezpieczeniowej oraz pokazuje, gdzie powstaje ryzyko formalne.
Opracowanie: redakcja Asevra · Aktualizacja:
Krótka odpowiedź
Wadium w pieniądzu zamraża środki firmy od wpłaty do zwrotu, a gwarancja wadialna wymaga zapłaty prowizji gwarantowi i obciąża limit gwarancyjny. W przykładzie różnica kosztów jest niewielka – ważniejsze okazały się terminy: przedłużenie terminu związania ofertą i zgodność treści gwarancji ze specyfikacją warunków zamówienia (SWZ). Błąd w gwarancji prowadzi do odrzucenia oferty (art. 226 ust. 1 pkt 14 ustawy Prawo zamówień publicznych, PZP). Dane przykładowe.
Sytuacja
Firma budowlana zatrudniająca 40 osób składa ofertę na przebudowę drogi gminnej. Wadium i zabezpieczenia kontraktów to stały element pracy firm budowlanych – więcej o ubezpieczeniach firmy budowlanej. Zamawiający prowadzi postępowanie w trybie podstawowym i szacuje wartość zamówienia na 6 000 000 zł netto. Wadium w trybie podstawowym nie może przekraczać 1,5% wartości zamówienia (art. 281 ust. 4 PZP), czyli 90 000 zł – zamawiający wyznaczył 80 000 zł. Kwotę wadium dla innych wartości zamówienia można orientacyjnie policzyć w kalkulatorze kwoty gwarancji kontraktowej.
Termin związania ofertą w trybie podstawowym nie może być dłuższy niż 30 dni od upływu terminu składania ofert (art. 307 ust. 1 PZP). Firma korzysta z kredytu obrotowego i każda zamrożona złotówka zmniejsza jej płynność na inne budowy.
Wariant A – wadium w pieniądzu
Wadium wnosi się przed upływem terminu składania ofert i utrzymuje nieprzerwanie do upływu terminu związania ofertą (art. 97 ust. 5 PZP). Pieniądze wpłaca się przelewem na rachunek zamawiającego (art. 97 ust. 8), a zamawiający zwraca je z odsetkami z rachunku, pomniejszonymi o koszty jego prowadzenia i przelewu (art. 98 ust. 4). Zwrot następuje w terminie do 7 dni od np. zawarcia umowy lub upływu terminu związania ofertą (art. 98 ust. 1).
Szukasz ubezpieczenia dla firmy?
Wskaż rodzaj ubezpieczenia i podaj dane kontaktowe. Formularz wypełnisz w kilka minut.
Wariant B – gwarancja wadialna
Gwarancja wadialna to jedna z form wadium dopuszczonych w PZP (art. 97 ust. 7). Firma przekazuje zamawiającemu jej oryginał w postaci elektronicznej (art. 97 ust. 10), a gotówka zostaje na rachunku. W zamian płaci gwarantowi prowizję i wykorzystuje część kwoty, jaką gwarant przyznał jej jako limit gwarancyjny.
W tym zestawieniu koszty obu wariantów są podobne. Dla firmy, która równolegle składa kilka ofert, większe znaczenie ma to, że gotówka nie jest zamrożona w kilku przetargach naraz. Ogólne kryteria wyboru formy zestawiamy w osobnym porównaniu (wadium w pieniądzu a gwarancja wadialna).
Gdzie powstało ryzyko – przedłużenie i treść gwarancji
Ocena ofert się przeciągnęła i zamawiający zwrócił się o przedłużenie terminu związania ofertą o 30 dni. W trybie podstawowym przedłużenie następuje wraz z przedłużeniem okresu ważności wadium albo, jeżeli nie jest to możliwe, z wniesieniem nowego wadium na przedłużony okres (art. 307 ust. 2 i 4 PZP).
- Przy wadium w pieniądzu wystarczy zgoda na przedłużenie – pieniądze i tak leżą na rachunku zamawiającego.
- Przy gwarancji firma musi w porę uzyskać od gwaranta aneks lub nową gwarancję i przekazać ją zamawiającemu. Gwarancja, która wygaśnie przed końcem terminu związania ofertą, oznacza nieutrzymanie wadium – a to podstawa odrzucenia oferty (art. 226 ust. 1 pkt 14 PZP).
Drugie ryzyko to treść gwarancji. Przesłanki zapłaty muszą odpowiadać przypadkom zatrzymania wadium z art. 98 ust. 6 PZP, a nazwa zamawiającego, postępowania, kwota i termin ważności – dokumentom zamówienia, przede wszystkim SWZ. Gwarancja z węższymi przesłankami albo z dodatkowymi warunkami zapłaty może zostać uznana za nieprawidłowo wniesione wadium. Na sprawdzenie treści potrzebny jest czas w harmonogramie – więcej o tym, jak uzyskać gwarancję ubezpieczeniową krok po kroku.
Czego uczy ten przykład
- Koszt to nie wszystko. Różnica między odsetkami od zamrożonej gotówki a prowizją bywa niewielka – decydują płynność i liczba równoległych przetargów.
- Terminy decydują o ważności oferty. Przy gwarancji trzeba mieć zapas na przedłużenie terminu związania ofertą.
- Treść gwarancji porównuje się z SWZ zdanie po zdaniu – przed złożeniem oferty, nie po.
- Gwarancja obciąża limit aż do jej zwolnienia przez zamawiającego.
O możliwości wystawienia gwarancji i jej warunkach decyduje gwarant – rozmowę o tym prowadzi uprawniony dystrybutor ubezpieczeń (partner).
Czytaj dalej
Zobacz też
ArtykułPożar hali – przykład
Ile odszkodowania dostaje firma po pożarze hali ubezpieczonej na wartość księgową?
ArtykułZalanie magazynu – przykład
Dlaczego hurtownia dostała po zalaniu magazynu tylko część odszkodowania?
ArtykułAwaria maszyny – przykład
Dlaczego polisa majątkowa nie pokryła awarii maszyny i przestoju linii?
ArtykułKradzież ładunku – przykład
Kto pokrywa kradzież ładunku w przewozie CMR?
Pytania
Najczęstsze pytania
Kiedy zamawiający zatrzymuje wadium wniesione w gwarancji?
W przypadkach wymienionych w art. 98 ust. 6 PZP, np. gdy wykonawca, którego oferta została wybrana, odmówi podpisania umowy albo nie wniesie zabezpieczenia należytego wykonania. Zamawiający występuje wtedy do gwaranta z żądaniem zapłaty, a gwarant dochodzi zwrotu od firmy.
Czy można zmienić formę wadium w trakcie postępowania?
PZP wymaga, by wadium utrzymywać nieprzerwanie do upływu terminu związania ofertą. Zmiana formy, np. z gotówki na gwarancję, wymaga takiego przeprowadzenia, by nie powstała przerwa w zabezpieczeniu – przed decyzją warto uzgodnić tryb z zamawiającym.