Ubezpieczenie upraw i zwierząt gospodarskich z dopłatą do składki
Ubezpieczenia upraw i zwierząt gospodarskich są w Polsce wspierane z budżetu państwa – dopłata może pokryć znaczną część składki. Dla rolników z płatnościami bezpośrednimi ubezpieczenie części upraw jest ponadto obowiązkowe.
Aktualizacja:
- Tylko uprawnieni dystrybutorzy ubezpieczeń z listy partnerów
- Bezpłatnie i bez zobowiązania do zawarcia umowy
- Tylko ubezpieczenia działalności firm (B2B)
Krótka odpowiedź
Ubezpieczenie upraw rolnych i zwierząt gospodarskich obejmuje szkody od zdarzeń wymienionych w ustawie – m.in. gradu, przymrozków wiosennych, ujemnych skutków przezimowania, suszy, huraganu i powodzi, a u zwierząt także uboju z konieczności. Państwo dopłaca do składki do 65%, jeśli umowę zawarto z ubezpieczycielem, który ma umowę z ministrem rolnictwa, a producent spełnia warunki z art. 4 ust. 2a. Rolnik, który otrzymał płatności bezpośrednie, musi ubezpieczyć co najmniej 50% powierzchni upraw od co najmniej jednego z ryzyk wskazanych w ustawie.
Co obejmuje ubezpieczenie z dopłatą
Ustawa definiuje te zdarzenia (art. 3 ust. 2). Ujemne skutki przezimowania to szkody od wymarznięcia, wymoknięcia, wyprzenia, wysmalenia lub wysadzenia roślin w okresie od 1 grudnia do 30 kwietnia. Przymrozki wiosenne – spadek temperatury poniżej 0 °C od 1 kwietnia do 30 czerwca. Susza – spadek klimatycznego bilansu wodnego poniżej wartości określonej dla gatunku rośliny i gleby, w dowolnym sześciodekadowym okresie od 21 marca do 30 września. Ochrona dotyczy plonu głównego – np. ziarna zbóż, korzeni buraka, bulw ziemniaków, owoców lub całych nasadzeń (art. 3 ust. 3).
Ustawa z 11 czerwca 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 965) zmienia te zasady w trzech terminach:
- od 4 sierpnia 2026 r. umowę z dopłatą zawiera się tylko z producentem rolnym, który nie jest przedsiębiorstwem znajdującym się w trudnej sytuacji i nie ma obowiązku zwrotu pomocy publicznej (art. 4 ust. 2a);
- od 1 września 2026 r. uchylono m.in. progi szkody w plonie (art. 6 ust. 2) oraz część przepisów o dopłatach (art. 5 ust. 4, 6–7b i 8);
- od dnia ogłoszenia pozytywnej decyzji Komisji Europejskiej o zmianie programu pomocy stosuje się nową listę upraw (m.in. wierzba do wyplatania i trawy nasienne), zawężenie ryzyka suszy do wybranych upraw, nowe progi stawek taryfowych i nowe zasady pomniejszenia odszkodowania (art. 6 noweli).
Przed zawarciem umowy sprawdź, które brzmienie obowiązuje w danym sezonie.
Dopłaty do składki
Wnioski o zawarcie umów z dopłatą składa się w zakładach ubezpieczeń, które zawarły z ministrem właściwym do spraw rolnictwa umowy w sprawie dopłat; zawierają one umowy do wyczerpania przyznanego im na dany rok limitu dopłat (art. 4 ust. 1 i 2). Dopłata wynosi do 65% składki. Gdy stawki taryfowe przekraczają progi z ustawy, dopłata zależy od rodzaju uprawy lub zwierząt – może być niższa albo nie przysługiwać (art. 5 ust. 5). Dopłaty trafiają bezpośrednio do ubezpieczyciela jako część składki (art. 7 ust. 1) – rolnik płaci tylko resztę.
Co roku, do 30 listopada, minister rolnictwa określa w rozporządzeniu maksymalne sumy ubezpieczenia dla poszczególnych upraw i zwierząt, a Rada Ministrów – wysokość dopłat na następny rok (art. 5 ust. 9 i 10). Suma ubezpieczenia w umowie nie może przekroczyć tych limitów.
Szukasz ubezpieczenia dla firmy?
Wskaż rodzaj ubezpieczenia i podaj dane kontaktowe. Formularz wypełnisz w kilka minut.
Obowiązek ubezpieczenia upraw
Umowę obowiązkową można zawrzeć z ubezpieczycielem, który ma umowę o dopłaty (wtedy może przysługiwać dopłata na zasadach ustawy), albo z innym, prowadzącym takie ubezpieczenia (art. 10c ust. 3). Ochrona od powodzi, suszy, gradu i przymrozków zaczyna się 14 dni po zawarciu umowy, a od ujemnych skutków przezimowania – z dniem zawarcia, przy czym umowa powinna być zawarta do 1 grudnia (art. 10c ust. 4).
Za niespełnienie obowiązku rolnik płaci gminie opłatę – równowartość 2 euro od hektara (art. 10c ust. 6, 7 i 9). Opłaty nie stosuje się m.in., gdy rolnik nie zawarł umowy z powodu pisemnej odmowy, w szczególności gdy co najmniej dwa zakłady z umową o dopłaty zaoferowały stawki wyższe od progów z ustawy (art. 10c ust. 8).
Szacowanie szkód
Szkodę zgłasza się ubezpieczycielowi w terminie z umowy. Przedstawiciel ubezpieczyciela przeprowadza oględziny i sporządza protokół, określając procent utraty plonu głównego – dlatego do czasu oględzin nie należy likwidować uprawy, chyba że ubezpieczyciel się na to zgodzi. Przy suszy podstawą są wskaźniki klimatycznego bilansu wodnego, które minister rolnictwa ogłasza w okresie od 21 maja do 20 października na podstawie danych Instytutu Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa (art. 3 ust. 5). Pozostałe etapy przebiegają jak przy każdym zgłoszeniu szkody.
Najczęstsze wyłączenia i ograniczenia
Obowiązkowe OC rolnika i ubezpieczenie budynków zestawiliśmy z ochroną upraw w przeglądzie ubezpieczenia dla gospodarstw rolnych.
Czym jest Asevra, a czym nie jest
Asevra jest portalem wiedzy – nie jest zakładem ubezpieczeń ani pośrednikiem i nie prowadzi dystrybucji ubezpieczeń. Asevra przekazuje zapytanie. Analizę potrzeb, doradztwo, propozycję ubezpieczenia i zawarcie umowy prowadzi partner.
Czytaj dalej
Zobacz też
UbezpieczenieOC rolnika
Obowiązkowe OC z tytułu posiadania gospodarstwa
UbezpieczenieBudynki rolnicze
Obowiązkowa ochrona budynków od ognia i żywiołów
Pytania
Najczęstsze pytania
Czy dopłatę do składki otrzymuje się w każdym zakładzie ubezpieczeń?
Nie. Dopłata przysługuje tylko w zakładach, które zawarły z ministrem rolnictwa umowę w sprawie dopłat, i do wyczerpania przyznanego im limitu na dany rok.
Ile upraw musi ubezpieczyć rolnik z dopłatami bezpośrednimi?
Co najmniej 50% powierzchni upraw objętych ustawą, od co najmniej jednego z ryzyk: powodzi, suszy, gradu, ujemnych skutków przezimowania lub przymrozków wiosennych – przez 12 miesięcy od 1 lipca roku następującego po roku płatności.
Czy można ubezpieczyć uprawę tylko od gradu?
W ubezpieczeniu obowiązkowym tak – obowiązek spełnia ochrona od jednego z ryzyk z art. 10c ust. 1 (powódź, susza, grad, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne). Dopłatę do umowy od jednego lub kilku ryzyk przewiduje art. 5 ust. 2 w brzmieniu z nowelizacji z 2026 r., stosowany od ogłoszenia decyzji Komisji Europejskiej. Do tego czasu zasady dopłaty do takiej umowy potwierdza ubezpieczyciel.